Topikal veya intravenöz uygulanan traneksamik asitin ratlarda yara iyileşmesi üzerine etkileri

Amaç: Yara iyileşmesi tarih boyunca gerek major travmalar gerekse de majör cerrahi girişimler sonrası önemli bir sorun olmayı sürdürmektedir. TA kanama durdurucu olarak cerrahi operasyonlarda intravenöz veya topikal yolla yaygın şekilde kullanılmaktadır. Antifibrinolitik özelliği sayesinde TA; yara yerinde erken dönemde oluşan fibrin tıkacının çözünmesini bloke eder. Bu çalışma rat yara modelinde TA'nin yara iyileşmesi üzerine morfolojik ve histolojik etkileri değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Çalışmada 24 adet erişkin erkek Wistar Albino cinsi rat kullanıldı. Tüm ratlar 8'erlı 3 gruba ayrıldı. Grup 1'e yara oluşumu sonrası serum fizyolojik damlatıldı. Grup 2'ye cilt yarası oluşturulup topikal TA uygulandı. Grup 3'e yara oluşturulmadan önce intravenöz TA uygulandı sonrasında yara oluşturuldu. Grupların belli günlerde (0-3-7-10-14. günler) yara çapları fotoğraflandı. 14 gün sonra süreç tamamlanıp sakrifiye edildi. Histopatolojik sonuçları ve yara çapları kıyaslandı. Sonuçlar: Grup 1, grup 2 ve grup 3'ün lenfosit sayısı ve PMNL değerleri, skar kalınlığı değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p=0,087; p=0,994; p=0,098). Grup 1, grup 2 ve grup 3 fibroblast sayısı değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir (p=0,018). Grup 1 fibroblast sayısı değerleri grup 2'den istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuş (p=0,002), diğer gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p=0,05). Grup 1, grup 2 ve grup 3 kollajen yoğunluğu (%) değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir (p=0,049). Grup 1 kollajen yoğunluğu (%) değerleri grup 2 ve grup 3'den istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuş (p=0,016, p=0,044), grup 2 ve grup 3 arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p=0,999). Grup 1, grup 2 ve grup 3'ün yara çapı 3. ve 7.gün değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p=0,074, p=0,978). Grup 1, grup 2 ve grup 3'ün yara çapı 10.gün değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir (p=0,0001). Grup 1 yara çapı 10.gün değerleri grup 2 ve grup 3'den istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuş (p=0,001); grup 2 ve grup 3 arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p=0,998). Grup 1, grup 2 ve grup 3 yara çapı 14. gün değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir (p=0,0001). Grup 1yara çapı 14. gün değerleri grup 2 ve grup 3'den istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuş (p=0,001, p=0,0001); grup 2 ve grup 3 arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p=0,144). Çıkarımlar: TA'nin topikal veya intravenöz uygulamansı yara iyileşmesi üzerine pozitif yönde etki eder. Anahtar Kelimeler, Traneksamik asit, yara iyileşmesi, rat