Toplu beslenme hizmeti verilen kuruluştaki çalışanların besin alerjilerine yönelik tutumu ve besin güvenliği konusundaki bilgi düzeyinin belirlenmesi

Köse N. (2024). Toplu Beslenme Hizmeti Verilen Kuruluştaki Çalışanların Besin Alerjilerine Yönelik Tutumu ve Besin Güvenliği Konusundaki Bilgi Düzeyinin Belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Atlas Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı, İstanbul. Toplu beslenme sistemleri ev dışında yenilen yemeklerin belirli kuruluşlar tarafından planlanıp yönetilmesidir. Kaliteli beslenme hizmeti için besin güvenliği sağlanmalıdır. Dünya genelinde halk sorunu haline gelen besin alerjileri de besin güvenliği gibi önemli bir hale gelmektedir. Bu çalışmada mutfakta çalışan bireylerin, besin alerjilerine yönelik tutumu ve besin güvenliği konusunda bilgi düzeyinin araştırılması amaçlanmaktadır. Bu çalışma, 23.05.2023 – 30.12.2023 tarihleri arasında Sardunya Hazır Yemek Üretim ve Hizmet Anonim Şirketi'nde çalışan 259 gönüllü personel üzerinde yapılmıştır. Katılımcıların anket formu ile sosyodemografik özellikleri, besin güvenliği bilgisi ve besin alerjisi bilgi düzeyi sorgulanmıştır. Bireylerin gıda güvenliği bilgilerini sorgulamak amacıyla Gıda Güvenliği Bilgi Ölçeği; gıda alerjisi bilgi düzeyini saptamak amacıyla ise Gıda Alerjisi Bilgi Düzeyi Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcıların 179'u (%69.11) kadın ve 80'i (%30.89) erkektir. Katılımcıların 52'si (%20.08) ilkokul, 41'i (%15.83) ortaokul, 55'i (%21.24) lise ve 111'i (%42.86) üniversite eğitim düzeyine sahiptir. Katılımcıların en çok doğru bildikleri yaygın alerjenler %90 yer fıstığı %87.60 oranında süt alerjisidir. En az bilinen alerjenler ise %26.30 buğday ve %41.70 oranında ağaç fıstığıdır. Katılımcıların gıda güvenliği bilgi testi puanları kişilerin eğitim düzeyine göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark göstermektedir (F:26.37;P<.05). Farkın hangi gruplar arasında olduğuna bonferroni çoklu karşılaştırma testi ile bakıldığında üniversite eğitim düzeyine sahip kişilerin gıda güvenliği bilgi testi puanlarının ilkokul, ortaokul ve lise eğitim düzeyine sahip kişilere göre anlamlı biçimde daha büyük olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların besin güvenliği ve besin alerjileri konularındaki bilgi düzeyleri eğitim düzeyleriyle beraber artış göstermektedir. Yaygın olan alerjen gıdalar konusunda ve alerjen gıda davranışlarında bilgi eksiklikleri mevcuttur. Toplu beslenme hizmeti verilen kuruluşlarda yöneticilerin gıda güvenliği ve gıda alerjileri konularında düzenli eğitimler vermeleri bilgi düzeylerinde artış sağlayabilir. Anahtar kelimeler: toplu beslenme, gıda güvenliği, gıda alerjisi