Torako abdominal yaralanmalarda mortalite ve morbiditeyi etkileyen faktörler

Bu çalışma, torakoabdominal yaralanmalarda (TAY) mortaliteyi etkileyenfaktörlerin belirlenmesi ve abdominal yaralanmaya ek olarak gelişen torakalyaralanmanın mortalite ve morbidite oranında değişikliğe neden olup olmadığınınsaptanması amacıyla yapıldı. Bu amaçla, torakoabdominal yaralanma nedeniylebaşvuran hastaların, yaş, cinsiyet, yaralanma etkeni, yaralanma ile ameliyat arasındakisüre, kan basıncı, nabız, genel durum, HTC, biyokimya, kanama miktarı, transfüzyonsayısı, torakotomi gerekliliği ve zamanlaması, yaralanan organlar ve yaralanma sıklığı,yandaş sistem yaralanmaları, kapalı toraks drenajı (KTD) ve hastanede yatış süresimortalite açısından değerlendirildi. Bu kriterlerin mortaliteye olan etkisi araştırıldı.Penetran Abdominal Trauma Index (PATI), Abdominal Trauma Index (ATI) ve InjurySeverity Score (ISS), Abbreviated Injury Scala (AIS), Revised Trauma Score (RTS),Glascow Koma Score (GSK) gibi travma şiddetini belirleyen yöntemler ile mortalite vemorbidite riski arasındaki ilişki değerlendirildi. Ek olarak yaş, yaralanan organ sayısı vesıklığı, kan transfüzyon sayısı, kanama miktarı, ATI, PATI, ISS, AIS ve RTS değerlerigibi bazı faktörlerin torakoabdominal yaralanmalarda mortaliteyi etkileyipetkilemedikleri saptanmaya çalışıldı. Abdominal yaralanmaya ek olarak gelişen toraksyaralanmasının mortalite ve morbiditeye etkisinin saptanması amacıyla abdominalyaralanmalı 179 hasta çalışmaya dahil edildi. TAY'lı olguların %40,4'ü ASY, %15,6'sıKT, %44'ünün de KDAY'a maruz kaldıkları saptandı. Serimizde genel interval zamanı190 dk., yattığı gün 10,8 gün bulunurken %11,5 hasta başvuru anından itibaren ilk 24saat içinde öldü. TAY'lı hastalarda %52,1'ine hiç kan verilmezken, %47,9 hastaya da 1-15 ünite kan transfüzyonu yapıldı. Toraks travması olmasına rağmen % 57.6 hasta dasadece KTD ile konservatif izlendi. Toplam 30 hastaya (%12) torakotomi yapıldı.40Torakotomi ve laparatominin birlikte yapıldığı 30 hastada mortalite oranı % 66.6bulunurken, tüp torakostomi ve laparatominin birlikte yapıldığı 144 hastada % 6.2oranında mortalite saptandı.Sonuç olarak TAY'lı hastalarda hemodinamik ve respiratuar dengenin ciddişekilde bozulduğu, bununla ilişkili olarak gelişen hipovoleminin mortalite oranınıartırdığını saptadık. Ayrıca 4'ün üzerinde kan transfüzyonu yapılan, yaralanma ileameliyat arası süre 3 saati aşan, yaralanan organ sayısı 3 ve üzeri olan, torakotomiyapılan, ISS, PATI değerliği 30'un üzerinde, RTS<5 olanlarda mortalite oranı belirginolarak yükselmektedir.41