Traianus'tan Constantinus Hanedanı'na Bithynia: Sosyo-ekonomik yapı, kamusal yaşam ve kentsel çevre

Roma İmparatorluğunun Anadolu'daki ilk eyaletlerinden olan Bithynia gerek Anadolu ve Balkanlar gerekse de Ege ve Karadeniz'i birbirine bağlayan konumuyla tarih boyunca dikkat çeken bölgelerden birisi olmuştur. İmparator Traianus döneminden itibaren yönetsel sorunlarını da çözen Bithynia bölgesi, kentleri ve kültürel yapısıyla büyük bir gelişim göstermiştir. Bölge, Constantinus hanedanı döneminde yaşanan büyük depremler sonucunda büyük bir duraklama ve gerileme evresine girmiş, buna karşın Anadolu'daki diğer pek çok bölgeye göre canlılığını sürdürmüştür. Bu tarihsel süreç içerisinde kentleri meydana getiren toplumsal katmanlar ile sosyo-ekonomik ortam oldukça değerli bilgiler sunmakta ve bölgenin geçirdiği değişim ve dönüşümlere de ışık tutmaktadır. Roma İmparatorluğu egemenliğindeki Pontus et Bithynia çifte eyaletinin batı kısmını oluşturan Bithynia bölgesinin Traianus'tan Constantinus Hanedanı sonuna kadarki yapısal özellikleri, toplumsal yapıdaki aktörlerin değişim ve dönüşümleri ile bölgenin sosyo-ekonomik yapısı da bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Roma merkezli bir bakış açısı yerine Roma etkisi altında yaşamlarını sürdüren Bithynialı gruplar; yerel elitler, sofistler, entelektüeller ve din adamları gibi az sayıda fakat etki alanı geniş sınıflar ile üreticiler ve tüccarlar gibi çeşitli meslek gruplarının meydana getirdiği kalabalık halk kitleleri çalışmanın merkezine alınmıştır. Bu grupların içinde bulunduğu yerel yönetim mekanizmalarından tüm kesimlerin bir arada yer aldığı phylelere, bölge kentlerindeki mesleklerden, sosyal yapıdaki dini topluluklara kadar sosyo-ekonomik ve toplumsal yapıyı ilgilendiren konular bu çalışma kapsamında irdelenmiştir.