Trakya havzası oligosen yaşlı deltayik istifinin yeraltı verileri kullanılarak ayrıntılı sedimantolojik incelenmesi

Bu çalışma Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı'nda doktora tezi olarak 1995 ile 1997 arasında gerçekleştirilmiştir. Trakya Havzası kuzeybatısındaki deltayik sedimanların yeraltı verileri kullanılarak ayrıntılı sedimantolojik çalışması bu tezin ana konusunu oluşturmaktadır. Trakya Havzası istifinin sedimantolojik özelliklerinin belirlenmesi ve bu tezin ana konusunun çalışılması için gerekli olan arazi çalışmaları ise 1995 yaz aylarında gerçekleştirilmiştir. Trakya Havzası, Türkiye'deki en geniş Tersiyer havzalarından birini oluşturmaktadır. Paleontolojik ve sedimantolojik veriler sedimantasyonun ve basen şekillenmesinin güneybatıdan bir ana transgresyonla Orta-Geç Orta Eosen'de başladığını göstermektedir. Sedimantolojik çalışmalar, Havza'nın oluşumu sırasında iki ana sediman depolanma sisteminin varlığını ortaya koymaktadır. Birincisi Eosen sonuna dek süren, Keşan grubu sedimanları (yaklaşık 3500 m kalınlıkta) ile temsil edilen ve daha çok türbiditik akıntılarla oluşmuş denizaltı yelpazesi ve türbiditik depolanması, ikincisi ise Oligosen boyunca çökelimini sürdüren deltayik karakterli Yenimuhacir grubu sedimanlarının (yaklaşık 2600 m kalınlıkta) depolanmasıdır. Depolanma karakteri, çökmenin çökelmeden daha fazla olması nedeniyle oluşan derin deniz koşullarında türbiditik olarak sürmüş; bu dengenin tersine dönmesiyle oluşan sığ deniz koşullarında ise deltayik depolanma başlamıştır (McCave and Swift, 1976). Stratigrafik dizilimde Keşan grubu (Orta-Üst Eosen) ile Ergene grubu (Pliyosen) sedimanları arasında yer alan ve çalışmanın çatısını oluşturan deltayik karakterli Yenimuhacir grubu, başlıca Mezardere, Osmancık ve Danışmen formasyonlarından oluşmuştur. Delta istifi, Kuzeybatı Trakya'daki 37 kuyunun GR- SONIC loğları incelenerek 13 çökelim dönemine ayrılmıştır. En incesi 21 m ve en kalını 523 m olarak saptanan bu çökelim dönemlerinin, Osmancık formasyonu üst seviyesinde yer alan ve incelenen kuyuların çoğunda gözlenen bir tüf seviyesi datum alınarak stratigrafik korelasyonları gerçekleştirilmiştir. Bunun sonucunda deltanınVIII gelişim yönünün kuzey, kuzeybatı ve batıdan güney, güneydoğu ve doğuya doğru olduğu ortaya konulmuştur. Belirlenen 13 çökelim döneminin GR loğu kullanılarak litolojik dökümü yapılmış ve her dönemin kum oranları belirlenmiştir. Bu oranların ve her dönemin kalınlık gelişmelerinin incelenmesi sonucu çalışma alanında stratigrafik kapan olabilecek ve potansiyel içeren olasılı yeni arama alanları belirlenmiştir (Weimer, 1976). Anahtar Kelimeler : Trakya Havzası Kuzeyi, Oligosen Delta, Batıdan Doğuya ilerleme Yönü, Log, Litolojik Döküm, Kum ve Kalınlık Haritaları, Sedimantoloji.