Transhümanizm bağlamında gözetim teknolojileri ve dinin sinematografik yansımaları

Teknoloji toplumsal hayatı dönüştürerek sosyal hayatın birçok bileşenini de dönüştürürken yeni bir zihin inşa etmektedir. Transhümanizm olarak kavramsallaştırılan insan bedeninin teknoloji marifetiyle modifiye edilmesi fikri ile birlikte teknoloji aracılığıyla insanlığın deruni tutkusu olan tanrısallaşmaya/ölümsüzleşmeye bir adım daha yaklaşıldığına inanılırken dijital dünyanın birer parçası olan bireyler hem fiziksel hem de siber uzamda kimlik ve beden oluşuturmaktadır. Teknoloji ile yeniden tasarlanan insan bedeni denetim, gözetim ve kontrol mekanizmalarına entegre edilebilen distopik bir tabloyu da gözler önüne sermektedir. Çalışmamız, değinilen iki konsept olan gözetim ve transhümanizm bağlamında sinema dili ile dönüşen dönüşen kutsallık algısı, denetlenebilen insan, geleceğin sosyolojisi gibi başlıkları ele almaktadır. Azınlık Raporu, Dibe Vuruş ve Hemen Döneceğim örneklemlerinde bir zihniyet dönüşümü ile birlikte gözlemlenen sosyolojik dönüşüm esasında yönetmenin gelecek inşası olarak da karşımıza çıkmaktadır. Yönetmenin gelecek tahayyülüne odaklanan araştırma, nitel paradigmaya dayalı durum tanımı ve fenomenolojik analize göre değerlendirilmiştir. Çalışmanın teorik çerçevesi denetim, gözetim ve kontrol mekanizmalarının Bentham, Foucault ve Bauman bakış açılarından ele alınmaları ile birlikte transhümanizm felsefesi ve yapay zeka temelli teknolojik gelişmelere değinilmiştir. Özellikle yapay zeka ile güçlendirilen blok zinciri, kripto paralar, akıllı şehir yapılanmaları ve tekillik gibi filmlerde denetim, gözetim ve kontrol mekanizmalarının uygulanabilirliğini gösteren kavramlara atıfta bulunulmuştur. Tezin üçüncü bölümünde ise durum tanımları fenomenolojik analizleri derinleştirerek filmlerde geçen transhümanist temaların denetim, gözetim ve kontrol aracı olarak yeni bir sosyoloji inşasında kullanılması göndermeleri özellikle yönetmenlerinin oluşturduğu sinema dili üzerinden ele alınmıştır. Başka bir deyişle, yönetmenlerin gelecek için dizayn ettikleri gerçeklikler fenomenolojik yöntemle ele alınmıştır. Tezimiz, din sosyolojisi bağlamında dönüşen kutsallık algısının sinema ile yansıtılmasını, gözetim teknolojileri ve transhümanizm felsefesinin kavşağında ele almaktadır.