Travmatik olmayan kardiyopulmoner arrest hastalarda ultrasonografi kullanımının etkinliği

AMAÇ: Bu çalışmanın amacı acil servisteki travmatik olmayan arrest hastaların kardiyopulmoner resüsitasyonunda, kardiyak ultrasonografinin (USG) tanı ve resüsitasyonu yönlendirmedeki etkinliğinin değerlendirilmesidir. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma Ocak 2013 ve Aralık 2014 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalında kardiyopulmoner resüsitasyon sırasında ultrasonografi kullanılan 16 yaşından büyük, travmatik olmayan 179 arrest hastanın prospektif olarak değerlendirilmesi ile yapıldı. Kardiyak USG uygulaması acil kardiyak USG kursu görmüş deneyimli iki acil hekimi tarafından (apikal, subksifoid ve parasternal pencereden) gerçekleştirildi. Sonografi cihazı olarak Logiq P6 (GE Healthcare, 2008) kullanıldı. Hastalar ilk resüsitasyon odasına alındığında nabız, monitör durumu ve kardiyak ultrasonografi eş zamanlı değerlendirildi. Ultrason yapan kişi resüsitasyon ekibinin dışında faklı bir doktordu. İstatiksel analiz için SPSS 18.0 kullanıldı. BULGULAR: Çalışmaya dâhil edilme kriterlerine uyan 179 hasta çalışmaya alındı. Hastaların % 63,7'si (n:114) hastane dışı kardiyopulmoner arrest (KPA) iken, %36,3'ü (n:65) ise takip sırasında KPA gelişen hastalardı. Tüm hastaların yaş ortalaması 62,8±16,4 yıl (19-85) bulundu. İlk değerlendirmede hastaların %7,3'ü (n:13) femoral nabız var iken, %92,7'sinde (n:166) yoktu. Aynı anda monitörde hastaların %29,7'si (n:53) düzenli ritim var iken, %60,3'ünde (n:108) ise ritim yoktu. Hastaların %10'unda (n:18) ventriküler fibrilasyon (VF) vardı. USG ile bakıda %14,6'sında (n:26) kalp atımı vardı, % 7,8'inde (n:14) ventriküler fibrilasyon tespit edildi, %77,7'sinde (n:139) kalp atımı görülmedi. USG ile eş zamanlı yapılan ilk değerlendirmede 75 kişide hiç kardiyak hareket yoktu, 13 kişide normal kardiyak kasılma, 24 kişide sadece kapak hareketi, 14 kişide VF, 7 kişide perikardiyal tamponad, 4 kişide sağ ventrikül dilatasyonu, 4 kişide global hipokinezi, 33 kişide miyokard kontraksiyonu, 4 kişide hipovolemi, 1 kişide aort diseksiyonu tespit edildi. VF tespit edilen 14 hastanın 10'u, hiç kardiyak hareketi olmayan 75 hastanın ise 3'ü şifa ile taburcu edildi. İlk değerlendirmede nabızsız elektriksel aktivite (NEA) olarak değerlendirilen 42 hastanın, USG ile bakısında bunların 13 tanesinin aslında yalancı NEA olduğu tespit edilirken, ikinci değerlendirmede NEA olarak değerlendirilen 32 hastanın, 14 tanesinin yalancı NEA olduğu görüldü. SONUÇ: KPR sırasındaki kardiyak USG kullanımı NEA tiplerinin tanınabilmesi, olası arrest sebeplerinin tespit edilmesi, uygun tedavi yöntemlerinin seçilebilmesi, resüsitasyon işleminin sonlandırılması konularında resüsitasyon ekibine büyük katkılar sağlar. İleri kardiyak yaşam desteği (İKYD) protokolüne entegre edilmiş kardiyak USG kullanımı büyük faydalar sağlayacaktır. ANAHTAR KELİMELER: Kardiyopulmoner Arrest, Kardiyopulmoner Resüsitasyon, Kardiyak Ultrasonografi, Nabızsız Elektriksel Aktivite