TRC2 bölgesindeki KOBİ'lerin kurumsallaşma düzeylerinin belirlenmesi ve insan kaynakları yönetimine etkisinin araştırılması

İşletmeler; toplumsal ihtiyaçları karşılamak üzere kurulmuş ekonomik birimlerdir. Ayrıca kâr elde ederek yaşamlarını devam ettirmek isterler. Kurumsallaşma ise, işletmelerin sürekliliklerinin sağlanmasında önemli bir faktördür. Bunun yanında, rekabet avantajı elde etmelerini sağlayacak en önemli unsur insan kaynaklarıdır. Kurumsallaşma boyutlarına baktığımızda karşımıza; formalleşme, kültürel güç, profesyonelleşme, şeffaflık, tutarlılık ve sosyal sorumluluk gibi kavramlar çıkmaktadır. Bunlar da işletmelerde insan kaynakları ile yakından ilgili kavramlardır. KOBİ'ler ise bazı kriterlere göre büyüklükleri belirlenmiş işletmelerdir. KOBİ'ler ekonomilerin lokomotifi olmaları dolayısıyla ülkeler ve bölgeler açısından oldukça önem arz etmektedirler. KOBİ'lerde kurumsallaşma ihtiyacı özellikle belirli bir büyüklüğe ulaştıktan sonra ortaya çıkmaktadır. İnsan kaynağı, tüm işletmelerde olduğu gibi KOBİ'lerde de rekabet avantajı sağlayacak en önemli unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu avantajı en üst düzeye çıkarabilmek için insan kaynakları yönetiminin işletmelerde kurallara bağlı bir şekilde yürütülmesi faydalı olacaktır. İşletmelerde kurumsallaşma ve insan kaynakları yönetimi arasında bir etkileşim söz konusu olmaktadır. Özellikle, KOBİ'lerde insan kaynakları yönetiminin başarılı olabilmesi için kurumsallaşma düzeylerinin artmasının katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu kapsamda, çalışmamızda İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasına göre oluşturulmuş, Şanlıurfa ve Diyarbakır illerinden oluşan Düzey 2 bölgelerinden TRC2 Bölgesindeki KOBİ'lerde kurumsallaşmanın insan kaynakları yönetimine etkisini araştırmak üzere, tabakalı örnekleme yöntemi ile kurumsallaşma ve insan kaynakları yönetimi ölçekleri işletmelerin sahip ya da yöneticilerine uygulanmıştır. Elde edilen verilerle, bazı demografik değişkenlere göre kurumsallaşma durumları karşılaştırılmış, insan kaynakları yönetimi ile kurumsallaşma arasındaki ilişki ve kurumsallaşmanın insan kaynakları yönetimi üzerindeki etkisi dikkate alınarak t testi, korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Sonuç olarak; TRC2 Bölgesindeki işletmelerin kurumsallaşma algı düzeyleri yüksek çıkmıştır. İllere göre kurumsallaşma düzeyleri incelendiğinde, Diyarbakır ilindeki araştırmaya katılan işletmelerin kurumsallaşma algı düzeylerinin, Şanlıurfa ilindeki işletmelerden daha yüksek olduğu görülmektedir. Ayrıca, araştırmaya katılan işletmelerde kurumsallaşma faktörlerinin, insan kaynakları yönetimi uygulamaları üzerinde önemli ölçüde pozitif ve anlamlı etkisi olduğu belirlenmiştir.