Hegel'in deneyim kavramına ilişkin bir inceleme

Deneyim kavramı Hegel'in felsefi sisteminde önemli bir yer işgal eder. Deneyim kavramı, bilincin, kendisini mutlak bilgiye götüren momentler boyunca hareketine işaret eder. Bu bakımdan, deneyim kavramı, Hegel'in sisteminin varoluşu bilgi alanına eklemleme yeterliliğine kavuşmasına imkân veren temel bileşenidir. Böylece özne ve benlik kurulumu doğrudan deneyim kavramına bağlanmış olur. Deneyim kavramı üzerine olan incelememizde, bilincin anlamına ve dönüşümüne parallel olacak şekilde deneyimin anlamına ve dönüşümüne odaklanıyoruz. Bu bakımdan, deneyim kavramının iki ayrı anlamı olduğunu iddia ediyoruz: ilki kavramın düz anlamı, diğeri ise yan anlamı. Özbilinç deneyim kavramının yan anlamı veya ikinci anlamı ile varlığa gelirken, bilinç deneyimin düz anlamı veya ilk anlamı yoluyla tezahür eder. Bu tezin iddiası da deneyim kavramının kendi içindeki farklılaşmasının sonuçlarını göstermektir. Buna ek olarak, deneyim kavramının, bilincin kendi varoluşunu bilmesi edimindeki etkisi de bu tezin diğer bir odak noktasıdır. Sonuç olarak, deneyim kavramının anlam bakımından iki ayrı kısma bölünmesi Hegel'in felsefi sisteminin diğer yaklaşımlardan farklılaşmasını ve iki özne türünün açığa çıkmasını ve benlik kurulumunu gösterme konusunda aşikâr bir etkiye sahiptir. Anahtar Kelimeler: bilinç; deneyim; Hegel; Geist; idealizm; özbilinç.