Molecular variation, phylogeography and phylogenetic analysis of trigonaspis synaspis (Hymenoptera: Cynipidae) from Anatolia

Bu tezde, Anadolu'da geniş bir dağılım gösteren Trigonaspis synaspis'in tür içi moleküler varyasyonu, filogenetik ve filocoğrafik yapısı, 433 baz çiftlik mitokondriyal sitokrom b geni ve nüklear DNA'nın ITS2 bölgesi dizi analizi yapılarak araştırılmıştır. Bu amaçla 21 populasyonu temsil eden 166 birey çalışılmış ve 50 özgün sitokrom b ile 15 ITS2 haplotipi belirlenmiştir. Genetik çeşitlilik analizleri Anadolu'da yüksek oranda moleküler varyasyonun olduğunu göstermiştir. Ortalama gen çeşitliliği sitokrom b için 0,8554 ve ITS2 bölgesi için 0,3119'dır. Benzer şekilde nükleotid çeşitliliği cyt b için 0,0134 ve ITS2 bölgesi için ise 0,0015'dir. Sitokrom b haplotipleri arasındaki farklılaşma %0,2 ile %3,1 ve ITS2 bölgesi haplotipleri içinde ise %0,2 ile %2,8 arasında değişmektedir. Uyumsuzluk dağılım analizleri hem sitokrom b için hem de ITS2 için populasyonun genişlediğini işaret eden unimodal bir profil sergilemiştir; ancak değerler istatiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Sitokrom b geni kullanılarak üç farklı yaklaşımla yapılandırılan filogenetik analizler benzer topolojiler göstermekle birlikte, en iyi ayrışma Bayesian analiziyle sağlanmıştır. Genel olarak bütün analizlerin benzer haplogrupları oluşturduğu ve coğrafik açıdan ele alındığında haplotiplerin doğu ve batı olarak gruplandığı gözlenmiştir. Öte yandan, ITS2 bölgesi ile yürütülen tüm analizler politomik haplogruplar içeren ve belirgin bir coğrafi yapısı olmayan çoğunlukla benzer topolojileri vermiştir. Trigonaspis synaspis mitokondriyal DNA veri setine uygulanan konvensiyonel böcek moleküler saati Kuaterner dönemindeki iklimsel değişimlerin etkilerine işaret etmektedir. Dışgrup türü olan T. megaptera haplotiplerinin T. synaspis haplotiplerinden ayrışması Pliyosen'in sonlarına tekabül eden 2,3 milyon yıl öncesine işaret etmektedir. Düğüm yaşlarıyla ilgili olarak yapılan Beast analiz sonuçları T. synaspis' in başlıca klad yapılarının ayrışmasında Pleistosen dönemindeki değişimlerin etkili olduğunu destekler niteliktedir. Ayrıca, T. synaspis soyhatlarının filocoğrafik yapısının şekillenmesinde Anadolu'daki coğrafik faktörlerin de etkili olduğu ve bu alanda yapılan benzer çalışmaların sonuçlarıyla örtüştüğü belirlenmiştir.