Tüketici davranışını belirleyen faktörlerden biri olarak okul öncesi (4-6 yaş grubu) çocuğun aile satın alma kararına etkisi (Akhisar uygulaması örneği)

Modern pazarlama anlayışı tüm faaliyetlerinin merkezine tüketiciyi koymuştur. Tüketicinin memnun edilmesi yolu ile uzun dönemde karlılık, günümüz modern pazarlama anlayışını benimsemiş işletmelerin amacıdır. İşletmeler istek ve ihtiyaçlarını tatmin edecekleri tüketicileri yakından tanıma gereksinimi duymaktadırlar. Aile toplumun en küçük karar birimidir. Günümüz de anne baba ve çocuklardan oluşan çekirdek aile yapısı yaygın olarak karşımıza çıkmakta ve bu aile içinde kararlar eşitlikçi bir yaklaşım ile alınmaktadır. Toplumun değişen sosyoekonomik yapısı, aile içindeki rollerin de değişmesine neden olmuştur. Yeni aile yapısı içinde, artık çocuklar da kararlarda söz hakkına sahip aile bireyleri durumundadırlar. Bu çalışma ile 4-6 yaş grubu çocukların ailelerin satın alma kararlarına etkileri farklı ürün grupları dikkate alınarak incelenmiştir. Ayrıca anne-babaların çocukları ile birlikte alışveriş deneyimleri ve çocukların tüketici olarak sosyalleşmesi konularında düşünceleri araştırılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; örneklem grubu içinde yer alan ailelerde anne ve babaların büyük çoğunluğunun 31-35 yaş aralığında ve üniversite mezunu oldukları, annelerin ev hanımı, memur ve öğretmen, babaların ise esnaf, işçi ve öğretmen oldukları görülmektedir. Örneklem büyük oranda orta gelirli, iki çocuklu, eşitlikçi ve çekirdek ailelerden oluşmaktadır. Çocuklar özellikle kendi kullanımlarında olan ürünler söz konusu olduğunda ailenin satın alma davranışı üzerinde anne babalarından daha etkilidirler. Çocukların satın alma davranışına etki eden faktörler; ihtiyaç, sosyal çevre, reklamlar, aile bireyleri, mağaza ve vitrinler, promosyonlar ve internettir. Araştırmada bu faktörlerin; ailenin tipi, annenin eğitimi ve mesleği, babanın eğitimi ve mesleği, ailenin toplam geliri, çocuk sayısı, çocuğun cinsiyeti, çocuğun marka farkındalığı, reklam mesajı farkındalığı, fiyat farkındalığı ve çocuğun bilinçli bir tüketici olması düşüncesi ile ilişkili olduğu görülmüştür. Ayrıca çocukların tüketici olarak davranışları ile annenin yaşı ve eğitimi, babanın yaşı ve eğitimi, ailenin aylık toplam geliri ve çocuk sayısı arasında ilişki tespit edilmiştir. Okul öncesi eğitim aşamasında bulunan 4-6 yaş grubu çocukların araştırma evreninin kısıtlılığı çerçevesinde ailenin satın alma ve tüketim kararlarında çeşitli düzeylerde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Aile, Çocuk, Satın alma, Tüketici, Tüketim