Tunceli-pertek ilçe merkezi'nde 0-14 yaşlar arasında çocuğu olan annelerin ilk yardım bilgi düzeyleri ve ilk yardım gerektiren durumların sıklığı

1. ÖZETDünyada çocukluk yaşlarında karşılaşılan kazalar, önemli sağlık sorunlarına neden olmaktadır. Toplumsal gelişmenin ön koşulu olarak gelecek nesillerin sağlıklı olması istenmesine rağmen, ülkemizde sağlıkla ilgili risk faktörlerinden en çok etkilenen grubun çocuklar olduğu görülmektedir. Bu grubun korunması ve desteklenmesi, sağlığın evde başlatılması, dolayısıyla sağlıklı aileler ve sağlıklı toplum için vazgeçilmez bir yaklaşımdır. Bu araştırma, Tunceli İli Pertek ilçe merkezinde 0-14 yaşlar arasında çocuğu olan annelerin ilk yardım bilgi düzeyleri ve ilk yardım gerektiren durumların sıklığını belirlemek amacıyla yapılmıştır.Tanımlayıcı-kesitsel tipte olan bu çalışmanın evrenini Tunceli-Pertek ilçe merkezinde yaşayan 0-14 yaşlar arasında çocuğu olan 526 anne oluşturmuştur. Araştırma kapsamına alınan annelerin 515'ine ulaşılmış, cevaplılık oranı %97.9 olmuştur. Araştırmanın verileri; annelerin bazı tanımlayıcı özelliklerini, annelerin yaşadığı hanelerde son bir yılda karşılaşılan ilk yardım gerektiren durumları, annelerin ilk yardım bilgilerinin kaynaklarını ve ilk yardım bilgi düzeylerini sorgulayan soruların yer aldığı bir anketin yüz yüze görüşülerek uygulanması ile toplanmıştır. Veriler, istatistiksel paket programında yüzdelik, ortalama, X² analizleri ile değerlendirilmiştir.Görüşülen annelerin %45.0'ının çocuklarında son bir yıl içerisinde en az bir ilk yardım gerektiren durumun olduğu ve en sık karşılaşılan ilk yardım vakasının burun kanaması olduğu (%30.6) saptanmıştır. Araştırmamızdaki annelerin %52.0'ının ilk yardım konusundaki bilgiyi sağlık personelinden edinmek istediği görülmüştür. Annelerin büyük çoğunluğunun göze yakıcı madde sıçraması, elektrik akımına kapılma, yanık durumunda yapılması gerekenleri ve acil sağlık durumunda ücretsiz olarak arayabilecekleri numarayı doğru olarak ifade ettiği saptanmıştır.Sonuç olarak; görüşülen annelerin %75.7'sinin ilk yardım konusunda kendi bilgilerini yetersiz bulduğu saptanmıştır. Bu tür araştırmalar doğrultusunda çocuklarda sık karşılaşılan kaza türleri belirlenerek, kaza önleme programları geliştirilebilir ve annelerin yetersiz kaldığı konularda ilk yardım eğitimine öncelik verilebilinir.Anahtar Kelimeler: İlk yardım, 0-14 yaş çocuk, anneler, bilgi düzeyi, sıklık.