Tunceli sarımsağının (Allium tuncelianum (Kollman), N.Özhatay, D.Matthew, Ş.Şiraneci) in vitro mikroçoğaltımı

Türkiye, Avrupa-Sibirya, Akdeniz ve İran-Turan fitocoğrafik bölgelerinin üzerindeolması nedeniyle zengin bir bitki çeşitliliğine sahiptir. Türkiye florasında bulunan toplam 12054tohumlu bitki türünden 3925 kadarı (% 32.56) Türkiye'ye endemiktir. Bu endemik türlerarasında Allium cinsine bağlı türler önemli bir yer kaplar. Türkiye'de Allium cinsine ait 159takson olup bunların 53 tanesi endemiktir. Bu tez kapsamda çalışılmış Allium tuncelianumbitkisi bu endemikler içinde yer almakla beraber Türkiye'nin Bitkileri Kırmızı Kitapta VU (Vulnerable)gruplarına konmakla birlikte doğada orta vadeli gelecekte yüksek tehdit altındaolan taksonlar grubuna girmektedir. Daha önce yapılan çalışmalarda Allium tuncelianumbitkisinin mikro çoğaltım veya doku kültürü ile adventif soğan oluşumu ile çok başarılı sonuçalınamamıştır Tunceli sarımsağının kültüre alınması ve korunması çok önemlidir Bu tezkapsamında in vitro hızlı çoğaltım teknikleriyle dikey olarak çeyrek, ve yarım kesilmiş soğaneksplantları ve kök eksplantları farklı oranlarda sitokinin ve oksin içeren ortamlarda kültürealınmıştır. Elde edilen sonuçlarına göre çeyrek ve yarım soğanlardan sadece yaprak oluşumgözlenirken kök eksplantlarından soğan oluşum gözlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre en iyisoğan oluşumu 5 mg/I BAP ve 0.5mg/l NAA içeren MS ortamından elde edilmiştir.Geliştirilmiş yöntemin gelecekte Tunceli sarımsağının üretim ve ıslah çalışmalarında başarıylakullanılabileceği düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Allium tuncelianum, mikro çoğaltım, bitki büyüme düzenleyicileri