Tuncer Uçarol'un eleştirmen kimliği

Tanzimat Dönemi'nden bu yana eleştiri türünde birçok yazar ve eleştirmen yazılar yazmış ve eserler vermiştir. Tuncer Uçarol, özellikle 1980'li yıllarda öne çıkan önemli bir eleştirmendir. Bu çalışmada; Tuncer Uçarol'un eleştirmen kimliği, onun kullandığı yöntemler aracılığıyla, şiir eleştirileri temele alınarak incelenmiştir. Tuncer Uçarol, 600'ün üzerinde yazısı yayımlanmış, dergilerde yazan bir eleştirmen ve yazardır. Eleştiri yazılarını kitaplaştırmayı düşünmüş ancak sağlığında mümkün olmamıştır. Üç kitap olarak eleştirilerini yayımlamayı düşünen Uçarol'un, bu kitaplarından sadece biri yayımlanmıştır. İncelemesel Şiir Eleştirileri (2018) adını verdiği bu kitabı ağabeyi Rifat Uçarol tarafından yayıma hazırlanmıştır. Bu çalışmada Uçarol'un yayımlamayı düşündüğü üç kitabı da incelenmiştir. Eleştirmen, bu üç kitabı için uygun gördüğü eleştirilerini seçmiş ve kitapları için giriş ve kaynakça da hazırlamıştır. Bu çalışmada, Uçarol'un yayımlanmasını düşündüğü ve istediği üç kitabının incelenmesinin tercih edilmesi, bir bakıma eleştirmenin bu eleştirilerine verdiği önemden kaynaklanmaktadır. Eleştirmen, yazılarını öznel bir bakış açısıyla yazmış ancak sadece bununla yetinmemiş, incelemelerinde ayrıntılara önem vermiş ve özgün yöntemler kullanmıştır. Metin odaklı bir bakışla yazan ve sayısal verileri kullanmaya önem veren eleştirmen, yeni kelimeler türeterek Türkçeye kazandırmaya çalışmış ve incelediği şiirlerin bazılarını yeniden yazmıştır. Eleştirilerinin türlerine verdiği adlar ve kullandığı Öz Türkçe sözcükler ayrıca dikkat çeker. Tuncer Uçarol, "günce eleştirisi" dediği ve daha önce kullanılmamış olan bir eleştiri türünü ortaya koymasının yanı sıra kitabına başlarken günce formunda notlar da hazırlamıştır. Bu çalışma, Tuncer Uçarol'un birçok yazısı içinden yayımlamayı düşündüğü bu üç kitaptaki, kendi seçtiği şiir eleştirileriyle sınırlı tutulmuştur. Bunlar dışında Uçarol'un günce, deneme, söyleşi türünde çok sayıda yazısı vardır. Uçarol'un yayımlanmamış iki kitabıyla ilgili bilgiler tarafımıza ulaştırılan belgeler ile dergilerde yayımlanan yazılar karşılaştırılarak incelenmiştir. Tarafımıza ulaştırılan bu yazılardan sadece eleştirmenin yayımlamayı düşündüğü üç kitabına dair dosyalar dikkate alınmıştır. Uçarol'un yaptığı değişiklikleri tespit etmek adına, bu yazıların dergilerde yayımlanmış olanları edinilerek incelenmiştir. Anahtar kelimeler: Eleştiri, şiir eleştirisi, denemesel eleştiri, incelemesel eleştiri, günce eleştirisi.