Türev ürünlerden swap, forward, futures, opsiyon işlemleri ve Türkiye'de vergilendirilmelerinin analizi ve değerlendirilmesi

Türev ürün olarak adlandırılan swap, forward, futures ve opsiyon sözleşmeleri ilk olarak tarım ürünleri için fiyat dalgalanmalarından korunmak amacıyla düzenlenmiştir. 1972 yılına gelindiğinde Bretton Woods sisteminin sona ermesiyle, faiz oranlarında ve döviz kurlarında meydana gelen dalgalanmalar ve piyasalarda karşılaşılması muhtemel risklerden korunmaya yönelik olarak bu ürünler ön plana çıkmıştır.Ülkemiz açısından baktığımızda, 24 Ocak kararları ile birlikte ekonomik alanda serbestleşme başlamış, para ve sermaye piyasası alanlarında da önemli gelişmeler meydana gelmiştir. Bu gelişmelere paralel olarak türev ürün kullanımları da artış göstermiştir. İzmir Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası ise 2005 yılında faaliyete geçmiş olup, her geçen gün artan işlem hacmiyle büyümeye devam etmektedir. Finansal yeniliklerin kullanılmaya başlanması, yürürlükteki mevzuatında gözden geçirilmesini ve bu ürünlere ilişkin açıklayıcı, tanımlayıcı ve düzenleyici bir takım yeniliklerin getirilmesini zorunlu kılmaktadır.Özellikle vergi kanunlarımızda türev ürünlerin niteliğine ve elde edilen gelirin hangi sınıflandırmaya tabi tutulacağına ilişkin doğrudan düzenlemeler yer almamıştır. 5281 sayılı Kanunla tüm finansal yatırım araçlarından elde edilen kazançların vergilendirilmesinde köklü değişiklikler yapılmıştır. Ancak yapılan bu düzenlemeler, işlemlerin sadece belirli bir bölümünü kapsaması nedeniyle yeterli görülmemektedir. Bu yüzden türev ürünlerin tanımlanması ve bu ürünlerden elde edilecek gelirlerin sınıflandırılmasının yapılması, karmaşık yapının biraz olsun anlaşılabilir olmasını sağlayacaktır. Bu anlamda, türev ürünlere ilişkin olarak vergi kanunlarında özel düzenlemelerin yapılması gerekmektedir.