Turizmde postmodern tüketim kültürünün cittaslow destinasyonlar üzerindeki etkisi: Ege Bölgesi örneği

Bu araştırmanın amacı, postmodernizm ve postmodern tüketimin, cittaslow destinasyonlar üzerindeki olumlu ve olumsuz etkilerini incelemektir. Literatürde sakin şehirlerde metalaşma ve postmodern tüketim kültürünü inceleyen yeterli sayıda araştırma olmadığı görülmektedir. Mevcut araştırmalar; 'yörenin cittaslow olabilme potansiyeli, turistlerin tekrar ziyaret etme niyetleri ve cittaslow destinasyonların sağladığı ekonomik katkılar' gibi konulara odaklanmaktadır. Bu araştırmada ise; sakin şehirler ve postmodern tüketim anlayışı birlikte ele alınarak, özgün ve eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirmeler yapılması amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, araştırma keşifsel bir nitelik taşımaktadır. Araştırma kapsamında; Ege Bölgesi'ndeki 4 farklı sakin şehirden yerel halk, yerel işletmeciler ve turistler olmak üzere toplamda 120 katılımcı ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler, içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; 4 farklı destinasyon için farklı sonuçlar elde edilmiştir. Türkiye'nin ilk sakin şehri olan Seferihisar, sakin şehir olduktan sonra, yöreyi ziyaret eden turist sayısındaki artış, ekonomik anlamda yaşanan gelişmeler, yörenin popülerlik ve bilinirliğinin artması, hem yöre halkı hem de yörede işletmecilik yapmakta olan katılımcılar tarafından memnuniyetle karşılanmaktadır. Buna karşın, yörede özellikle yüksek sezonda artan trafik sıkışıklığı, kalabalıklaşma, gürültü kirliliği, çevresel kirlilik ve ticarileşme gibi durumların olduğu görülmektedir. Bu durumun ise, paydaşlar tarafından olumsuz karşılandığı tespit edilmiştir. Sakin şehir Akyaka'nın, özellikle son dönemlerde pek de 'sakin' kalamadığı, yörede fiziksel taşıma kapasitelerinin aşıldığı ve metalaşma, ticarileşme ve aşırı turizm durumlarının görüldüğü tespit edilmiştir. Sakin şehir Yenipazar'ın ise, yöre sakin şehir unvanını aldıktan sonra istihdam ve turist talebinde pek fazla bir artışın görülmediği, ziyaretçiler tarafından diğer sakin şehirlere nazaran daha az dikkat çekici bulunduğu tespit edilmiştir. Buna karşılık, yörenin, yıllar içerisinde 'sakin olma' niteliğini koruyabilen cittaslow destinasyonlar arasında ön plana çıktığı bulgulanmıştır. Sakin şehir Köyceğiz'de, paydaşların, yörede görülen ekonomik gelişmelerden ve popülerleşmeden memnun oldukları, fakat aynı zamanda da kalabalık, gürültü ve çevre kirliliği potansiyeli, fiyatların artması gibi birtakım nedenler kaynaklı rahatsızlık duydukları tespit edilmiştir. Postmodernizmin etkisindeki sakin şehirlerde; istihdam, popülerleşme, kalabalık, gürültü kirliliği, çevre kirliliği, kentsel dokunun korunması, sakinlik, otantiklik, sürdürülebilirlik, aşırı turizm, metalaşma ve ticarileşme gibi konular bu araştırma kapsamında ele alınmıştır. Araştırma, turizm sektörüne ve gelecek araştırmalara getirilen önerilerle son bulmuştur. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Postmodernizm, Sakin Şehir, Ege Bölgesi