Türk ailesinde karar mekanizmaları ve kadının rolü

"Türk Ailesinde Karar Mekanizmaları ve Kadının Rolü" adlı çalışmamız Türk ailesinin geçmişten bu güne kadar geçirdiği süreçte kadının statüsü, rolü ve aile içi ve/veya toplumda kararlara katılma etkinliğini tespit etmektir. Bu amaçla Türk ailesi üç dönem içinde incelenmiştir. Eski Türklerde, Osmanlı ailesinde ve Cumhuriyet döneminde (modern Türk) aile yapısı, kadının aile içinde ve/veya toplumda statüsü, statüsünü belirleyen faktörler, iş bölümü, roller ve kadının kararlarda etkinliği tespit edilmeye çalışılmıştır. Eski Türk ailesinde kadınların statülerinin oldukça yüksek olduğu iş bölümü ve rollerin kesin hatlarla belirginleşmediği, kadının gerek ev içinde gerekse sosyal, siyasi ve ekonomik hayatta kararlara etkili bir şekilde katıldığı görülmüştür. Osmanlı Ailesi hem İslam dini hem de Türk geleneklerinin etkisi ile kadın-erkek ayırımının belirgin bir şekilde görüldüğü aile özelliği taşımaktadır. Buna bağlı olarak kadının ve erkeğin iş bölümü ve rolleri farklılaşmış doğal olarak karar alanları da ev içi ve ev dışı olarak ayrılmıştır. Cumhuriyet dönemi Türk ailesinde kadının aile içi ve toplumda statüsü, statü belirleyicileri ve kararlara katılımını etkileyen yasal, kültüre], sosyal, ekonomik ve dini faktörler değerlendirilmiştir. Türk aile yapısı ve bu yapı içerisinde kadının statüsü ve rollerine bağlı olarak ailede kararlara katılımını belirlemeyi amaçlayan araştırmamız hem kaynak tarama hem de ocak 2002-haziran 2002 tarihleri arasında İstanbul'un Ümraniye, Üsküdar, Kadıköy semtlerinde evli ve halen eşi ile birlikte yaşayan kadınlarla anket uygulayarak gerçekleştirilmiştir.Araştırma sonuçlarına göre, kadınların öğrenim durumları %35.7'si üniversite veya yüksekokul mezunudur. Kadınların %46'sı ev hanımı %49.5'i çalışmaktadır.Kadınların %43.3'ü tanışıp anlaşarak evlenmişlerdir, %98.5'inin ilk evliliğidir, %20.2'si 6-10 yıllık evlidir. Kadınların %37.3'ünün aylık geliri beş yüz milyon ile bir milyar arasında değişmektedir.Ailelerin %23'nün ev ve arabası vardır, %40.3'ünün mal varlığının kaydı eşinin üzerinedir. Ailelerin % 94.4'ü çekirdek ailedir. Ailelerin %73.5'ünde çocuk sayısı 1-2 tanedir. Kadınların eğitim durumları, gelirleri arttıkça, iş hayatında yerlerini aldıkça ev içinde ve toplumda statüleri yükselmekte, geleneksel aile yapısında erkek tarafından alınan kararların eşlerle beraber verilme oranları artmaktadır.Ancak yine de gayrı menkul araba alım satımı, tatil ve tasarruf konularında erkeğin tek başına karar verme oranı yükselirken eşlerin birlikte karar verme oranları düşmektedir