Türk bankacılık sektöründe kredi hacminin belirleyicileri

Bankacılık sektörüne dayalı bir finansal sisteme sahip olan Türkiye'de banka kredilerini etkileyen faktörlerin araştırılması, ekonomik dinamikleri ortaya koymak açısından büyük önem taşımaktadır. Buradan hareketle tez çalışmasında, Türkiye'de banka kredi hacmini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında Türkiye'de banka kredilerinin makro ve mikro belirleyicileri iki farklı model çerçevesinde incelenmiştir. Bu çerçevede, 2010Q1-2022Q3 dönemine ait üçer aylık veriler ARDL yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Makro modelde ekonomik büyüme, kamu borçlanması ve hisse senedi fiyatlarının, mikro modelde ise öz sermaye, banka tahvil ve bono ihraçları ile takipteki alacakların krediler üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Makro modele ilişkin sonuçlar, göstergeler arasında ekonomik büyüme hızının krediler üzerinde en belirgin pozitif etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Kamu borç miktarı ve hisse senedi fiyatlarının kredilere etkisi ise düşük seviyede kalmıştır. Böylece, büyüme sürecinin banka kredi hacmini önemli ölçüde genişlettiği belirlenmiştir. Mikro modele ilişkin bulgular ise, öz kaynaklar ile banka tahvil ve bono ihraçlarının krediler üzerinde pozitif, tahsili gecikmiş kredilerin ise negatif yönde etkilediğini ortaya koymuştur. Mikro göstergeler arasında en büyük etkiye öz kaynak değişkeni sahipken, banka tahvil ve bono ihraçları ile takipteki kredilerin krediler üzerindeki etkisi çok daha düşük seviye kalmıştır. Makro ve mikro modellerden elde edilen bulgulara dayanarak, bazı önemli politika çıkarımları yapılabilir. Buna göre, makro düzeyde ekonomik büyüme hızını artırmaya yönelik politikaların Türkiye'deki banka kredi hacminde önemli bir dinamik oluşturacağı görülmektedir. Öte yandan, mikro düzeyde banka öz kaynaklarını iyileştiren uygulamalar, bankacılık sektöründe sunulan kredi hacminin gelişiminde dinamik oluşturacak bir diğer temel politika seçeneğidir.