Türk Borçlar Hukukunda dolaylı temsil

Bu çalışmanın amacı, kanunlarımızda açıkça düzenlenmeyen fakat Türk Borçlar Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu'nda farklı hükümlerde yer verilen dolaylı temsilin hukuki niteliğini, düzenlendiği hükümleri, dolaylı temsilci, dolaylı temsil olunan ile üçüncü kişi arasındaki ilişkiler ile dolaylı temsilin nam-ı müstearla ilişkisini incelemektedir. Kişiler, zaman darlığı, tecrübesizlik, başka yerde yaşamaları gibi pek çok sebeple temsile başvurabilir. Temsil kavramı, doğrudan temsili olduğu kadar dolaylı temsili de kapsamaktadır. Günlük hayatımızda dolaylı temsil pek çok yere karşımıza çıkmaktadır. Buna komisyoncu, taşıma işleri komisyoncusu ile gizli adi ortaklık örnek olarak gösterilebilir. Dolaylı temsilde, temsilci işlemi kendi adına dolaylı temsil olunan hesabına yapmaktadır. Dolaylı temsilci hukuki işlemi kendi adına yaptığından işlemin tarafı olmaktadır. Bu nedenle dolaylı temsilcinin tam fiil ehliyetine sahip olması gerekir. İşlemin sonuçları dolaylı temsilcinin hukuk alanında doğmaktadır. Temsilci, işlemden doğan hak ve borçları, ikinci bir hukuki işlemle dolaylı temsil olunana devredecektir. Bunun için hakların ve borçların devrine ilişkin olağan yollara başvurulur. Dolaylı temsil olunan ile dolaylı temsilci arasında temel ilişki (iç ilişki), dolaylı temsilci ile işlem yaptığı üçüncü kişi arasında dış ilişki kurulmaktadır. İstisnai haller dışında dolaylı temsil olunan ile üçüncü kişi arasında doğrudan hukuki ilişki kurulmamaktadır. Dolaylı temsil olunanın gizli kalmak amacıyla dolaylı temsile başvurduğu durumlarda karşımıza nam-ı müstear çıkmaktadır. Nam-ı müstear kavramını, kanuna karşı hile, tarafta muvazaa, inançlı işlem ve dolaylı temsil yetkisi veren vekalet ilişkisi olmak üzere dört kategori altında toplamamız mümkündür.