Türk İş Hukukunda ücretli ve ücretsiz izinler

ÖZET TÜRK İŞ HUKUKUNDA ÜCRETLİ VE ÜCRETSİZ İZİNLER İnsanlar doğuştan sınırlı bir güce ve çalışma kapasitesine sahiptir. Sahip olduğu kapasitesinin sınırlılığı onun dinlenme zorunluluğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle başta Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) olmak üzere pek çok uluslararası kuruluş, çalışma ve dinlenme süreleri ile ilgili düzenlemeler yapmışlardır. Yapılan bu düzenlemelere göre her ülke çalışma sürelerine sınırlar koyacak ve çalışanlara günlük, haftalık ve yıllık dinlenme süreleri tanzim edecektir. Ülkemizde de başta Anayasa olmak üzere özellikle İş mevzuatında, çalışanların belirli dönemlerde tatillerine imkan veren düzenlemeler yapılmıştır. Yapılan bu düzenlemelere göre çalışanlar, günlük çalışma süreleri arasında ara dinlenmesi, haftalık çalışması sonunda hafta tatili ve bir yıllık çalışması sonunda yıllık izin hakkına sahip olacaktır. Ayrıca hastalık, evlilik gibi olağan durumlar ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışanlara izinler verilecektir. Toplu iş sözleşmesinde aksine bir düzenleme yoksa ara dinlenmesi çalışma süresinden sayılmadığından ücretsiz izin; hafta tatili, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil günü ile evlilik gibi olağan durumlarda da çalışanlara verilecek izinler ücretli izin olacak ve bu izinler toplu iş sözleşmelerine konulacak hükümlerle ücretsiz izin olarak kabul edilemeyecektir. Toplu iş sözleşmelerinde ise çalışanlara verilecek ücretli ve ücretsiz izinler, İş Kanunu'ndaki işçinin lehine olan düzenlemeleri azaltıcı değil, aksine arttırıcı olabilecektir. Nite kim uygulamadaki toplu iş sözleşmelerinde de işçilere verilecek ücretli ve ücretsiz izinlerin İş Kanunları'ndaki düzenlemelere göre işçinin lehine olacak şekilde düzenlendiği görülmektedir.