Türk kamu yönetiminde performans yönetimi ve performansa dayalı ücret sistemlerinin analizi

Son birkaç yıl içinde Türkiye'de kamu çalışanları için performansa dayalı ücretlendirme sistemine geçilmesi konusu tartışılmaktadır. Türkiye'de son on yılda bazı kamu kurumlarında performansa dayalı ücretlendirme uygulamaları görülmüştür. Ancak bu uygulamalar, başbakanlığa bağlı kadro karşılığı sözleşmeli personel çalıştırma yetkisine sahip kurumlar ve Sağlık Bakanlığı ile Tarım Bakanlığının döner sermayeli kurumlarıyla sınırlı kalmıştır. Son dönemlerde hükümet tarafından yapılan açıklamalardan kamu yönetiminde kapsamlı bir şekilde performansa dayalı ücretlendirme sistemine geçileceği anlaşılmaktadır. Bu nedenle çalışmamızın amacı performansa dayalı ücretlendirme sisteminin tartışıldığı bu ortamda tartışmalara katkı sağlamaktır.Çalışmamızda, öncelikle kamu yönetimi, performans yönetimi ve performansa dayalı ücretlendirme konuları kavramsal olarak değerlendirilmiştir. Sonrasında ise, Türk kamu yönetiminin sorunları, kamu yönetimimizin tarihsel perspektif içinde performans yönetimi bakımından geldiği nokta ve performansa dayalı ücretlendirme konusundaki yasal altyapı ele alınmıştır. Son olarak dünyadaki ve Türkiye'deki kamu çalışanları için performansa dayalı ücretlendirme uygulamaları kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Aynı zamanda uygulamalar sonucunda yapılan araştırmaların bulguları da ele alınmıştır.Sonuç olarak, performansa dayalı ücret sistemi performans yönetiminin bir parçası olarak değerlendirilmelidir. Yapılan araştırmalar sonucunda performansa dayalı ücret sistemlerinin anlamlı bir performans artışına neden olmadığı anlaşılmaktadır. Ancak uygulayan ülkelerde performans yönetimi kültürünün oluşmasına katkı sağladığı görülmüştür. Günümüz dünyasında Türkiye'nin de kamuda performans yönetimine geçişi, saydamlığın ve hesap verilebilirliğin arttırılması bakımından bir zorunluluktur. Performans yönetimine geçiş sonrasında kurumların performanslarının değerlendirilip personelin performansının değerlendirilmemesi düşünülemez. Bu bakımdan kamuda performansa dayalı ücret sistemine geçişin de gereklilik olduğunu değerlendirmekteyiz. Ayrıca, yerinden yönetime önem veren ülkelerde sistemin daha sağlıklı işlediği görülmektedir. Türk kamu yönetiminde sistemin başarılı olabilmesi için yetki devrinin arttırılması gerekmektedir. Ancak bunlar gerçekleştirildikten sonra da performansa dayalı ücret sistemlerinin ciddi şekilde performansı arttıracağı düşünülmemelidir.