Türk kültür ve tarihinde Oğuz Kağan Destanı ve Dede Korkut Hikâyelerinin yerine yönelik mukayeseli bir değerlendirme

Destanlar milletlerin tarihte yaşadığı olayları, karşılaştığı zorlukları, bu zorluklara karşı mücadele etme biçimlerini, milletlerin dünya görüşünü, ideallerini efsaneleştirdikten sonra bir kahramanın şahsında kendine has üslüpla geleceğe aktaran sözlü ve yazılı belgelerdir. Türk destanlarında siyasal, sosyal, dini, kültürel hayatlar ve bilim üzerine incelenebilecek pek çok unsur ve motif bulunmaktadır. Bu çalışmada Türklerin en eski destanlarından olan Oğuz Kağan Destanı ile Türk kültürü, inanç yapısı ve geleneklerine ait önemli unsurlar barındıran Dede Korkut Hikâyelerinde geçen kahramanların özellikleri, sosyal hayat ve mitolojik öğeler ele alınarak mukayeseli bir değerlendirme yapılmıştır. Türk kültür ve tarihinde oldukça önemli bir yeri olan bu iki eserin Türk milletine ait pek çok kültürel motifi içinde barındırması nedeniyle milli bilincin gelecek nesillere aktarılmasında büyük rolü bulunmaktadır. Çalışmanın problemini, Oğuz Kağan Destanı ile Dede Korkut Hikâyelerinde geçen kahramanların özellikleri, sosyal hayat ve mitolojik unsurların benzer ve farklı yönlerinin karşılaştırılarak mukayeseli bir değerlendirme yapılması oluşturmaktadır. Bu çalışmayla Oğuz Kağan Destanı ve Dede Korkut Hikâyeleri üzerine daha önce yapılmış çalışmalara farklı bir boyut kazandırarak literatüre bu konuda katkılar sunulması amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi içerisinde yer alan doküman analizi, tarama, derleme ve karşılaştırmalı tarih kullanılmıştır. Çalışmanın sonunda bu iki önemli eser kahramanların özellikleri, sosyal hayat ve mitolojik öğeler yönüyle mukayese edilerek değerlendirildiğinde; iki destan arasında benzer yönlerin ağırlıkta olduğu, aynı milletin farklı zamanlarda yaşadığı kültürel değerleri uzun yıllar koruyup bir gelenek haline getirdiği, bunların ağızdan ağıza söylenip daha sonra yazıya geçirilerek destanlaştığı, Türk milletine ait birçok kültürel unsurun hala günümüzde de devam ettiği sonucuna ulaşılmıştır.