Türk Mûsikisi'nde Hafız Osman Dede

Araştırmamız Türk Mûsikisi'nde Hafız Osman Dede'nin hayatı, eser incelemesi, literatür ve arşiv taraması ile incelemeye aldığımız eserler kullanılarak yapılmıştır. Araştırmamız giriş bölümü ve devamında üç alt bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde; araştırmanın önemi ve amacı, araştırmanın yöntemi ve sınırlılıkları ile ulaşılan kaynakların değerlendirilmesi bilgilerine yer verilmiştir. Birinci bölümde; Hafız Osman Dede dönemi Osmanlı mûsikişinaslarına bir bakış altında Hafız Osman Dede dönemi Türk Mûsikisi, Musul'da Türk Mûsikisi ve Hafız Osman Dede'nin mûsiki çevresi incelenmiştir. İkinci bölümde; Türk müziğinde hafızlık geleneği altında hafızlık tanımı, geleneği, sistemi, eğitimi ve mûsiki ile ilişkisi ile Türk mûsikisinde önemli hafız mûsikişinaslar incelenmiştir. Üçüncü bölümde; Musullu Âmâ Hafız Osman Dede'nin hayatı ayrıntısı ile incelenmiştir. Hayatı biyografik olarak sunulmuş, ailesi, eğitimi, tasavvuf ve din ile olan münasebeti, ilmi eserleri gibi bek çok konu üzerinde durularak kendi hayatı ve dönemsel şartlarına ilişkin fikir oluşması sağlanmıştır. Bununla beraber Hafız Osman Efendi'nin günümüze ulaşan eserleri araştırılarak kaynak teşkil edecek şekilde derlenmiştir. Çalışmada Arapça ve İngilizce olan kaynaklarımızın çevirisi mümkün olduğunca birebir Türkçe dil yapısı ile örtüştürülmüştür. Arapça ve İngilizceden Türkçeye çeviride bazı anlamların karşılığı bulunamamıştır. Bu sorun cümle ve paragrafın genel anlam bütünlüğüne bakılarak anlamdaş kelimelerle çözülmeye çalışılmıştır. Sonuç ve değerlendirme kısmında ise, Hafız Osman Dede dönemi Osmanlı mûsikişinasları, Musul'da Türk mûsikisi ve Hafız Osman Dede'nin mûsiki çevresi değerlendirilmiştir. Bununla birlikte Hafızlık geleneği ve Türk mûsikisinde önemli hafız mûsiki karşılaştırılmıştır. Musullu Hafız Osman Dede'nin hayatı ve Türk dini mûsikisine katkısı, dönemi ve bugüne bıraktığı izler üzerinden değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Dini Mûsiki, Mûsiki, Musullu Hafız Osman.