Türk ve Rus Hukukunda yabancı hakem kararlarının tenfizi

Uluslararası alanda yabancı hakem kararlarının başka ülkelerde tenfizi milletlerarası anlaşma ve milli kanun hükümlerine tabidir. Hem Türk hem de Rus hukukunda milletlerarası anlaşma hükümlerinin milli hukuk kurallarına göre üstünlüğü ve uygulama önceliği kabul edilmiştir. Tez çalışmamızda, hakem kararlarının tenfizini düzenleyen milletlerarası anlaşmalar çerçevesinde Türk ve Rus hukuklarında yabancı hakem kararlarının tenfizi incelenmiştir.Çalışmamazın birinci bölümünde milli ve milletlerarası tahkim konusunda genel bilgiler verilerek milletlerarası ticari tahkimin özellikleri irdelenmiş ve uyuşmazlıkların alternatif çözüm yolları ile karşılaştırılmıştır. Tezimizin ikinci bölümünde yabancı hakem kararlarının tenfizini düzenleyen milletlerarası anlaşmalar ve Türk hukukunda yabancı hakem kararlarının tenfizi incelenmiştir.Türk hukukunda yabancı hakem kararlarının tenfizi 1958 tarihli New York Sözleşmesi'nin hükümlerine göre gerçekleşmektedir. Bu nedenle tezimizde, New York Sözleşmesi ve özellikle hakem kararlarının tenfiz talebinin reddi sebeplerini düzenleyen bu Sözleşme'nin 5. maddesinin hükümleri üzerinde yoğunlaştık. New York Sözleşmesi'nin kapsamına girmeyen hakem kararlarının tenfizi ise Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'a tabidir. Bu Kanun'un yabancı hakem kararlarının tenfizine ilişkin düzenlemesi ve Türkiye'nin taraf olduğu milletlerarası anlaşmalar ikinci bölümün son kısmında ele alınmıştır.Rus hukukunda yabancı hakem kararlarının tenfizi çalışmamızın üçüncü bölümünde incelenmiştir. Bu bölümde, Rusya'da tahkimin tarihçesine kısaca değinilerek Rus hukukundaki milli ve milletlerarası tahkime ilişlkin düzenlemeler hakkında bilgi verilmiştir. Rusya'da yabancı hakem kararlarının tenfizinin milletlerarası sözleşmelerin hükümlerine tabi olduğu ve bu konuya ilişkin Rus hukuk mevzuatının uluslararası düzenlemelere uygunluğu tespit edildikten sonra Rus mahkemelerinin yabancı hakem kararlarının tenfizine ilişkin kararlarından örnekler sunulmuştur. Bu bölümün sonunda Rusya'nın taraf olduğu milletlerarası anlaşmalara değinilmiştir.Tezimizin sonuç kısmında Türk ve Rus hukuklarının karşılaştırılması yapılarak benzerlikleri ve farklılıkları ortaya konulmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Milletlerarası Tahkim, Hakem Kararları, New York Sözleşmesi, Türk Hukuku, Rus Hukuku.