Türk-Yunan nüfus mübadelesi sonucu Kocaeli'ne iskan edilen göçmenler (1923-1930)

1829 yılında Yunanistan'ın Osmanlı Devletinden bağımsızlığınıkazanmasıyla birlikte Yunanistan hükümetleri eski Greek-Bizans Devletini kurmakistemislerdir. Günümüze kadar gelen bu yayılmacı Yunan politikasına genel anlamda?Megala ?dea? adı verilmistir. 1844 yılında iktidara gelen Yohannis Kolettis Megala?dea'nın sınırlarını açıkça ifade etmistir. Megala ?dea ?stanbul'dan Trabzon'a,Girit'ten Sisam'a kadar alınması imkansız sınırlardı. Yunanistan bu sınırları sabırlıve uzun vadeli bir politikayla, ?Enosis? ( Yunanistan ile birlesme) ile Yunanistansınırlarına katmak istiyordu. ?Megala ?deayı? gerçeklestirebilmek için Birinci DünyaSavasında Osmanlı Devletine karsı ?ngiltere'nin yanında yer almıstır. OsmanlıDevletinin Birinci Dünya Savasından yenik ayrılmasından sonra 1919 Paris BarısKonferansında Yunanistan, ?ngiltere'nin yardımıyla Anadolu'dan pay alamayaçalısmıstır. Sevr Antlasmasıyla Doğu Trakya, Gökçe Ada, ?mroz, ?zmir ve ?ç Egebölgesinin Yunanistan'a verilmesiyle birlikte ?Megala ?dea? büyük ölçüdegerçeklesmis oldu. Atatürk'ün önderliğinde baslatılan Milli Mücadeleyi Türkmilletinin kazanması sonucu Yunanistan Anadolu'da isgal ettiği topraklardançekilmek zorunda kalmıstır. Milli Mücadele Megala ?deaya vurulan en büyük darbeolmustur.Savasın sona ermesiyle birlikte Anadolu'da Türklere zulüm ve iskence yapanyaklasık 1.000.000 Rum Anadolu'dan kaçarak Yunanistan'a göç etmistir. Bu RumlarYunanistan'ı büyük bir kargasanın içine itmistir. Anadolu'da 1.000.000 Rumdanbosalan tarım arazilerinin atıl durumda olması Türk ekonomisine büyük darbevurmaktaydı. Bu nedenlerle birlikte mübadele Lozan Konferansında gündemegelmistir. Yapılan müzakereler sonucunda iki ülke arasında zorunlu ahali değisimikabul edilmistir.Kocaeli'nin Yunan isgaline girmesiyle birlikte özellikle Yeniköy, Bahçecik,Yuvacık taraflarında bulunan Rumlar Yunan askerleri ile birlikte Türklere zulüm veiskence yapmaya baslamıslardır. Atatürk önderliğindeki Türk ordusunun Kocaeli'neyaklastığı haberleri üzerine Rumlar Kocaeli'ni atese vererek Yunanistan'akaçmıslardır. Yunanistan'dan Kocaeli'ne getirilen mübadiller kendilerineyerlesmeleri için gösterilen yerlerin yanmıs olduğunu görmüslerdir. Mübadillerin birkısmı baska sehirlere gitmek istemistir. Yanlarında hiç parası olmayan mübadiller iseçaresizlikleri nedeniyle Kocaeli'nde kalarak buralara yerlesmislerdir. Kocaeli'neyerlesen mübadiller yaklasık 10 yıl boyunca her konuda çesitli sıkıntılarçekmislerdir.Bu tez giris ve sonuç bölümleri dısında üç bölümden olusmaktadır. Birincibölümde Türk-Yunan Nüfus mübadelesi genel olarak anlatılmıstır. ?kinci bölümdemübadillerin Kocaeli'ne getirilmeleri ve nerelere yerlestirildikleri ele alınmıstır.Üçüncü bölümde ise mübadillerin Kocaeli'nde karsılastıkları belli baslı sorunlarüzerinde durulmustur.Anahtar Kelimeler: Türk, Yunan, Kocaeli, ?zmit, Mübadele, Mübadil