Türkçe öğretim merkezlerinde görev yapan öğretim elemanlarının kurumlarındaki etik iklime yönelik algıları

Bu araştırmanın amacı TÖMER'lerde çalışan öğretim elemanlarının kurumlarındaki etik iklime yönelik algılarını ve bu algılar üzerinde etkili olan; cinsiyet, yaş, unvan, hizmet süresi, eğitim durumu gibi değişkenleri belirlemektir. Türkiye genelindeki TÖMER'lerde çalışan öğretim elemanları arasında yapılan çalışmaya 67 farklı TÖMER'den toplam 230 kişi katılmıştır. Bu çalışmada niceliksel araştırma modellerinden betimsel model üst başlığında tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri Örgütsel Etik İklim Ölçeği ile yüz yüze ve online olarak toplanmıştır. Toplanan veriler düzenlenerek SPSS 26 programıyla analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular yorumlanarak sonuca ulaşılmıştır. Elde edilen bulgulara göre TÖMER'lerde görev yapan öğretim elemanlarının kurumlarındaki etik iklime yönelik algı düzeyleri oldukça yüksektir (X̄=4.0070). Bununla birlikte etik iklim algıları üzerinde cinsiyet, yaş, meslekteki hizmet süresi, kurumlarındaki çalışma süresi, unvan ve kurumdaki öğrenci sayısı değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. TÖMER'lerde çalışan öğretim elemanlarının etik iklim algılarının çalıştıkları kuruma ve kurumdaki görevlerine göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Buna göre TÖMER'lerde çalışan öğretim elemanlarından devlet üniversitelerinde çalışanlar vakıf üniversitelerinde çalışanlara göre verimli etik iklim tipini daha fazla algılamaktadır. Bu durum devlet üniversitelerinde çalışan öğretim elemanlarının hedeflerine giden en kısa yolu en verimli yol olarak gördüklerini ve mevcut kaynakları en verimli şekilde kullandıklarını göstermektedir. Vakıf üniversitelerinde kaynakların daha zengin olması vakıf üniversitelerinde çalışan öğretim elemanlarının verimlilik algısının daha düşük çıkmasına sebep olduğu söylenebilir. Bununla birlikte idari görevi olmayan öğretim elemanları, olanlara göre çıkarcı yardımsever iklim tipini daha fazla algılamaktadır. Bu durum idari görevi olan öğretim elemanlarının kurumda görev ve sorumluluğunda olmayan işleri kişisel çıkar gözetmeksizin gerçekleştirdiklerini göstermektedir. İdari görev ve sorumluluklara olan bağlılık ve etik davranış normları bu farklılıkla ilişkili olabilir. Çalışmada yüksek bulunan öğretim elemanlarının kurumlarındaki etik iklime yönelik algılarının bu durumunu korumak ve daha yüksek ortalamalara çıkarmak için etik iklim eğitim programları düzenlenebilir ve etik iklimin önemi her fırsatta vurgulanabilir. Çalışmanın genelinde çıkarcı yardımsever iklim algısının düşük olduğu görülmüştür, bu durumun iyileştirilmesi için kurum içi dayanışmayı ve yardımlaşmayı artıracak programlar ve etkinlikler düzenlenmelidir. Bu faaliyetler kurumun ortak çıkarlarının ön plana çıkmasını sağlayacaktır.