Türkçe ses yorgunluğu ölçeği'nin geçerlilik ve güvenilirliği

Bu çalışmada, Vocal Fatigue Index (VFI) ölçeğinin Türkçe 'Ses Yorgunluğu Ölçeği' (SYÖ) uyarlamasının güvenilirlik ve geçerlilik testlerini yapmak amaçlanmıştır. İlk aşamada orijinal VFI ölçeğinin iki çevirmen tarafından İngilizce'den Türkçe'ye çevirisi yapılmıştır. Çevrilmiş ölçekler alanda deneyimli iki kişi tarafından birleştirilerek ortak çeviri ölçek oluşturulmuştur. Oluşturulan ortak çeviri başka farklı bir çevirmen tarafından İngilizce'ye geri çevrilmiştir ve nihai ölçek oluşturulmuştur. Bu çalışma 285 ses problemi olan, 250 ses problemi olmayan toplam 535 katılımcı ile yapılmıştır. Katılımcılara SYÖ ile beraber Sesle İlişkili Yaşam Kalitesi Ölçeği' (SİYKÖ) test-tekrar test olarak uygulanmıştır. Güvenilirlik değerlendirmesi için iç tutarlık katsayısı (Cronbach alfa) ve test-tekrar test güvenilirlik katsayıları değerlendirilmiştir. Pearson'un korelasyon katsayı testi ile SİYKÖ ile arasındaki korelasyonun gücü ile değerlendirilmiştir. SYÖ'nin Cronbach alfa katsayısı yorgunluk ve kaçınma boyutunda 0.920, fiziksel rahatsızlık alt boyutunda 0,879 ve dinlenme ile iyileşme boyutunda 0,882 olarak tespit edilmiştir. Test-tekrar test güvenilirlik testinde SYÖ'nin yorgunluk ve kaçınma boyutu için 0.877, fiziksel rahatsızlık alt boyutu için 0,913 ve dinlenme ile iyileşme boyutu için 0,820 olarak saptanmıştır. SYÖ boyut puanları arttıkça SİYKÖ'nin hem alt boyut hem de toplam puan düzeyleri istatistiksel anlamlı ilişkili düşük bulunmuştur (r=-0.809, r=-0.512 ve p<0.001, r=-0.147 ve p<0.05). Ses bozukluğu şikayeti olmayan bireyler ile karşılaştırıldığında, olan hastalarda SYÖ boyut puan düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,001). Elde edilen bulgular doğrultusunda, VFI'inin Türkçe uyarlaması olan SYÖ'nin güvenilir ve geçerli olduğu, ses yorgunluğunun değerlendirilmesinde faydalı bir ölçme aracı olarak kullanılabileceği ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Ses; Yorgunluk; Güvenilirlik; Geçerlilik; Ölçek; Yaşam Kalitesi