Türkçe ve Almanca metinlerde çok anlamlılık: Karşılaştırmalı bir çalışma

Dilin en önemli öğesi sözcüklerdir ve öyle ki sözcükler olmasa iletişim gerçekleşemezdi. Fakat bir sözcüğü sözcük yapan, onun anlamıdır. Bir sözcüğün birden fazla anlamı olabilir. Birçok dil kullanıcısı sözcüklerin yalnızca bir tane anlamı olduğunu düşünebilir, oysaki sözlüklere baktığımızda, pek çok sözcüğün birden fazla anlamı olduğunu görmekteyiz.Günlük konuşmada karşılaştığımız çok sayıdaki sözcüğü anlama ve anlamlandırma yetisi dilin karmaşıklığını ve esnekliğini gösterir. Dil kullanıcıları, dilde birden fazla anlama sahip olan sözcüklerin, farklı anlamlarını doğru şekilde anlar ve bu farklı anlamlar, bu dili konuşanlar arasındaki iletişimin devamında engel oluşturmaz. Ayrıca kelimelerin çok anlamlılığını kullanma yetisine sahip olan kişiler, ait olunan dile hem edebi hem de kültürel anlamda büyük bir katkı sağlamış olup, duygu ve düşüncelerin yansımasını daha özel bir biçimde iletişime geçirmişlerdir.Yapılan çalışmada Almanca ve Türkçe metinlerde çok anlamlılık, eş seslilik ilişkileri, anlamda belirsizlik ve anlam değişmeleri incelenmiştir. Çalışma giriş, gelişme ve sonuç olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çok anlamlılık ve çok anlamlılığın alt kategorileri ile ilgili kısaca bilgi verilmiştir. Çalışmanın teorik kısmının ele alındığı gelişme bölümünde çok anlamlılık ayrıntılı bir biçimde işlenmiş olup diğer alt kategoriler ile olan ilişkileri incelenmiştir. Daha sonra bu kategoriler de alt başlıklar halinde ayrıntılandırılmıştır. Çok anlamlılıkla yakından ilişkilendirilen eş seslilik bir kategori olarak incelenmiş, çok anlamlılık ile benzer ve farklı olan yönleri izah edilmiştir. Anlamda belirsizlik, zıt anlamlılık, anlamdaşlık, temel anlam ve yan anlam konuları açıklanarak örneklendirilmiştir. Anlam değişmeleri adı altında birleştirilen anlam kayması, anlam genişlemesi, anlam daralması, anlam kötüleşmesi ve anlam iyileşmesi alt başlıklar halinde örnekler ile anlatılmıştır. Bütün teorik bilgiler, verilen karşılaştırmalı örnekler ile açıklanarak detaylandırılmıştır. Tezin son kısmında ise çok anlamlılığın yabancı dil öğretiminde önemli bir faktör olduğuna, zorluklarına ve çözüm önerilerine değinilmiştir.Anahtar kelimeler: Anlam, Çok anlamlılık, eş seslilik, temel anlam, yan anlam, anlam değişmeleri