Soğuk savaş sonrası dönemde Türk-Yunan ilişkilerine Amerika'nın etkisi

Bu çalışmanın amacı, Soğuk Savaş sonrası dönemde Amerika'nın Türkiye-Yunanistan ilişkilerinde hem yumuşama hem de ilişkilerin bozulma dönemlerindeki etkisini incelemektedir. Çalışmanın odağında özellikle Ege Denizi'nde karşılıklı kıyıları paylaşan Yunanistan ile Türkiye'nin bugüne kadar olan sorunları üzerinde durulmuştur. İki ülke arasındaki gerginlik noktalarına bakıldığı zaman, Kıbrıs, Ege Denizi'ndeki adalar, azınlıklara karşı her iki ülkenin uyguladığı politikalardan bahsedilebilir. Özellikle, Kıbrıs sorununda Yunanistan'ın Enosis'i gerçekleştirme çabalarının yanı sıra her iki ülkenin NATO'ya giriş süreçlerinde ABD'nin ikili ilişkilere önemli bir etkisi olduğundan da bahsedilmiştir. 1990'lı yılların başında SSCB'nin dağılması ve Doğu blokunun çöküşü yeni bir uluslararası ortamın doğmasına neden olurken, bu ortamın getirdiği yeni koşullar her ülke gibi Türkiye ve Yunanistan'ın da ulusal çıkar tanımlarını ve dış politikalarını yeniden gözden geçirmelerine neden olmuştur. Her iki ülke de 1990'ların ilk yarısında yeni düzene uyum zorlukları yaşamış, ancak 90'ların ikinci yarısında karşılıklı politikalarını değiştirme kararı alarak bir yakınlaşma dönemine girmişlerdir. Bu yakınlaşma 1997 yılından sonra siyasi olarak başlatılmış olmasına karşın iki ülke halkının da bu yakınlaşmaya olumlu bakması ve diyaloğun tam olarak gerçekleşmesi ancak 1999 yılı sonlarına doğru olmuştur. Soğuk Savaş Dönemi'nin sona ermesiyle süper güç olan ABD'nin Türk-Yunan ilişkilerindeki yumuşama dönemine etkisi iki açıdan önem arz etmiştir. ABD, sürtüşmenin devam etmesi ve şiddetlenmesi halinde batıya yayılabileceği yönünde kaygı duymuştur. İkinci olarak, Soğuk Savaş sonrasında etkin olan esnek ilişkiler zemininde gerek Atina'nın gerekse Ankara'nın, ABD'nin stratejik çıkarlarıyla, çelişebilecek dış politika davranışlarına girme ihtimalidir.