Türkiye'de 2003-2021 yılları arasında fen bilimleri alanında yaratıcı drama yöntemi kullanılarak yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de 2003-2021 yılları arasında fen bilimleri alanında yaratıcı drama yöntemi kullanılarak yapılan lisansüstü tezlerin çeşitli değişkenler açısından dağılımını incelemektir. Araştırmada betimsel analiz yoluyla çalışmaların; yapıldıkları yıllar, lisansüstü düzeyler, yapıldıkları üniversiteler, araştırma yöntemleri, örneklem büyüklükleri, çalışma grupları, veri toplama araçları, içerisinde kullanılan fen konu alanları, araştırmacı cinsiyetleri, yaratıcı drama yöntemiyle birlikte tez başlığında ifade edilen ve edilmeyen diğer model, strateji, yöntem ve tekniklerin dağılımı incelenmiştir. Bu araştırma, Fen Bilimlerinde Yaratıcı Drama yöntemi kullanılarak yapılan lisansüstü çalışmaları tek bir çatı altında toplaması ve araştırmanın çeşitli değişkenler açısından bulgular ortaya koymasıyla birlikte, gelecekte yapılacak olan çalışmalara katkı sağlayacak olması açısından önemlidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden ve araştırmanın doğasına uygun olan "doküman analizi" tekniği kullanılmıştır. Doküman analizi tekniğine uygun olarak, verilerin çözümlenme aşamasında betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, YÖK Ulusal Tez Merkezinde 2003 ve 2021 yılları arasında " Yaratıcı drama", " Yaratıcı drama and Fen", "Fen and Yaratıcı drama", "Drama and Fen", "Fen and Drama", "Drama and Çevre", "Çevre and Drama" anahtar sözcüklü izinli lisansüstü tezler oluşturmuştur. Bunlardan, 2003-2021 yıllarında yapılanlar, problemin konusuna ve dahil etme kriterlerine uygun olanlar seçilmiştir. Araştırmanın örneklemini, yüksek lisans ve doktora olmak üzere 62 lisansüstü izinli tez oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, dokümanlardan yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, lisansüstü tezlerin en fazla 2019 yılında yapıldığı, en çok yüksek lisans düzeyinde çalışma yayımlandığı, en fazla tezin Gazi Üniversitesinde yazıldığı, en çok nicel araştırma yöntemi kullanılarak yapıldığı, en fazla çalışmanın yapıldığı örneklem büyüklüğü ise 21-40 arasında olduğu, çalışma grubu olarak ortaokul öğrencileriyle daha fazla çalışma yapıldığı, veri toplama aracı olarak en çok nicel veri toplama aracı olan testlerin seçildiği, "Canlılar ve Yaşam" fen konu alanının araştırmalarda en çok işlenen konu alanı olduğu, kadın araştırmacıların en fazla çalışma ürettiği, yaratıcı drama yöntemiyle birlikte en çok 5-E modelinin kullanıldığına yönelik bulgulara ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda önerilere yer verilmiştir. Araştırmanın önerilerinde ise; yaratıcı drama yönteminin "Canlılar ve Yaşam" konu alanı dışında diğer konu alanlarında da uygulanması, konu ile ilgili yapılacak olan çalışmalarda nicel yöntemden farklı nitel ve karma yöntem de kullanılarak çalışmalar yapılması, üniversitelerde lisansüstü düzeydeki araştırmacılara karma yöntem konusunda verilen derslerin artırılması, geniş aralıktaki örneklem büyüklüğüne sahip örneklem gruplarıyla ve ortaokul düzeyi dışında çalışma gruplarıyla çalışılarak etki boyutunun ortaya çıkarılması, test dışında diğer veri toplama araçlarının kullanımına da ağırlık verilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Fen bilimleri, Yaratıcı drama, Doküman inceleme, Betimsel analiz, Lisansüstü tez.