Türkiye'de anayasa yapım süreçleri: Sivil anayasa ve askeri anayasa söylemi

Bu tez, Türkiye'de 2000'li yıllarda öne çıkan "sivil anayasa" kavramını eleştirel bir açıdan ele alacaktır. 1961 ve 1982 anayasaları askeri darbeler sonrasında askerlerin kontrolü altında yapılan anayasalar oldukları için "darbe anayasaları" olarak nitelendirilmiş ve "askeri anayasa" olarak adlandırılmıştır. Ayrıca 1961 ve 1982 anayasaları gerek kurucu meclisleri gerek içerikleri açısından demokratikliği tartışılan anayasalar olmuştur. Anayasa tartışmaları sonucunda özellikle 2007 ve sonrasında bazı siyasi partiler ve sivil toplum kuruluşlarının "sivil anayasa" talepleri ortaya çıkmıştır. "Sivil anayasa" kavramı, anayasa tartışmalarının odak noktası haline gelerek oldukça önem arz eden bir kavram haline gelmiştir. Bu tezin ilk bölümünde, anayasa kavramı ve anayasa yapım süreci incelenecektir. İkinci bölümünde 1961 ve 1982 anayasalarının yapım süreçleri konu edilecektir. Üçüncü bölümünde "sivil anayasa" kavramının uluslararası literatür incelemesi yapılacak. 2002 ve 2018 yılları arasında mecliste çoğunlukta bulunan siyasi partilerin seçim beyannameleri üzerinden "sivil anayasa" kavramına yükledikleri anlamlar ve anayasa değişikliğine ilişkin söylemleri karşılaştırmalı olarak incelenecektir. Anahtar Kelimeler: anayasa, sivil anayasa, Türkiye'de anayasa yapımı, 1961 Anayasası, 1982 Anayasası