Türkiye'de çocuklar için yayın yapan kamusal TV kanallarında tipler, kök değerler ve tema üzerine bir inceleme

Çizgi filmler, üretildiği ülkenin geleneksel ve modern değerlerini yansıtan programlardır. Çocuklar izledikleri çizgi filmler aracılığıyla yaşadıkları coğrafyayla bütünlük kurma, toplumsal değerleri küçük yaşlarda edinme, dil, üslup vb. davranışlarını kazanma alışkanlığı edinebilirler. Bu nedenle hazırlanan çizgi film kurgularında çocukların ahlaki değerlerini geliştiren, dili kullanma becerisine katkı yapan, anlaşılması güç kavramları somutlaştıran, çalışkanlık, yardımseverlik, dayanışma gibi değerlere yer veren içerikler özenle işlenmelidir. Çocuklar televizyonda izlediği çizgi filmlerden çok yönlü bakış açısı elde edebilmekte ve birçok davranış örüntüsünü rol model alabilmektedir. Bu davranış rolleri arasında çizgi filmlerde yer alan tipler önemli bir konumdadır. Bu çalışmada, kamusal TV kanallarında yayımlanan çizgi filmlerde geçen tipler ve bu tiplerin fizyolojik, psikolojik ve toplumsal özellikleri incelenmiştir. Aynı zamanda çizgi filmlerde geçen kök değerler ve çizgi filmlerin Türkçe dersi temalarıyla ilişkisi araştırılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Rastgele seçilen çizgi filmler belirli aralıklarla izlenmiş ve kaydedilmiştir. Kaydedilen çizgi filmlerin kurgusu yazılmış ve fişlemeler yapılarak tipler, kök değerler ve temalar tablo biçiminde gösterilmiştir. Elde edilen bulgulara göre tipler, 8-12 yaş aralığında yer alan çocuklarla fizyolojik ve psikolojik olarak benzer özelliklere sahip olduğu, toplumsal özellikler olarak ise yabancı çizgi filmlerde yer alan tiplerle yerli çizgi filmlerde yer alan tiplerin farklı toplumsal özellikler gösterdiği tespit edilmiştir. Olumlu tiplerin olumsuz tiplerden daha çok öne çıktığı görülmüştür. Kök değerlerin çizgi filmlerde yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Çizgi filmlerdeki kurgularla Türkçe dersi temalarıyla ilişki kurulabileceği tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Televizyon, Çizgi Film, Değerler, Tipler, Tema.