Türkiye Cumhuriyeti'nin XXIII. hükümeti döneminde çıkarılan kanunlar ve bu kanunların çıkarılması sırasında yaşanan iktidar-muhalefet ilişkisi

ÖZETOsmanlı Devletinde 1865 yılında kurulan,?Genç Osmanlılar? bu dönemdeki ilk ciddi muhalefet hareketinin temellerini oluştururken, Türk siyasî tarihindeki ikinci önemli muhalefet hareketini ise ?Jön Türkler? oluşturmuştur.1909 yılında Kanuni Esasi'de yapılan değişikle siyasî parti ve cemiyetlerin sayıları hızla artmış ve böylece İkinci Meşrutiyet döneminde ilk kez çok partili hayata geçilmiştir.Türk Tarihinde İkinci Meşrutiyet dönemi ile başlayan çok partili siyasî hayat, yeni bir devlet kurmanın ve İkinci Dünya Savaşı'nın ortaya çıkardığı sıkıntılar nedeniyle, 1923?1946 yılları arasında bir duraksama yaşasa da İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra tüm dünyada esmeye başlayan özgürlük ve demokrasi hareketleri, siyasî etkilerini ülkemiz politikasında da hissettirmiş ve Türkiye'de çok partili hayata geçmeyi zorunlu kılmıştır.14 Mayıs 1950 seçimleriyle birlikte yirmi yedi yıllık tek parti yönetiminin sona ermesiyle serbest ve demokratik seçimlerle iktidara gelen Demokrat Parti'nin kuruluş koşullarını ise 1945 sonrası Dünya konjonktürü ile Türkiye'nin bu dönemdeki iç dinamikleri ve devletin kuruluş felsefesi belirlemiştir.1950 yılında yapılan genel seçimlerle iktidara gelerek Türk siyasî hayatında önemli bir rol oynayan Demokrat Parti, 1954 yılında ise bazı iç ve dış sorunlar nedeniyle siyasî güç kaybına uğramış, 1957 yılında yapılan genel seçimlerden sonra ise özellikle muhalefetin baskıları, kurumlar arasındaki sorunları çözememesi toplumsal çatışmalara sebep olmuştur.İktidar - muhalefet ilişkilerinde sürekli olarak bir çatışmanın olduğu bu son dönemde (1957?1960) siyasî, askerî, iktisadî, toplumsal ve dış politikada yaşanan olumsuzlukların muhalefet tarafından, artık daha yüksek sesle ifade edilmeye başlanması ise iktidar-muhalefet ilişkilerinde adeta yeni bir siyasal krizi doğurmuştur. Nitekim dönemin kanunlarında da etkisini açıkça gösteren bu siyasal kriz, zamanla siyasal tıkanmayı da beraberinde getirmiştir.Kısacası Demokrat Parti'nin her üç döneminde de iktidar - muhalefet ilişkileri, kısa süren bahar havaları bir yana bırakılırsa, çok sert geçmiştir.Anahtar Kelimeler: İktidar- Muhalefet, Demokrat Parti, Cumhuriyet Halk Partisi, Kanun Müzakereleri, XXIII. Hükümet.