Self - regulation in Turkish preschoolers: Relations with family context and socio - emotional competence

Bu çalışma, Türkiye'deki çocuklarda yönetici işlevler ve ketleyici kontrol adı verilen öz-düzenleme becerilerini ve bu becerilerin ebeveynlik davranışları ve çocuğun sosyo-duygusal yetkinliği arasındaki aracı rolünü incelemiştir. Bununla birlikte, ailenin sosyo-ekonomik düzeyi (SED) ve annenin psikolojik esenliğinin bu ilişkiler üzerindeki etkileri de araştırılmıştır. Araştırma, Türkiye'de yaşayan 3-5 yaş arası 186 çocuk, aileleri ve öğretmenleriyle yapılmıştır. Yapısal eşitlik modellemesi sonuçları, annenin depresif duygu durumunun ve SED'in olumlu (sıcaklık, açıklayıcı akıl yürütme)ve olumsuz (cezalandırma, itaat bekleme) ebeveynlik davranışlarıyla anlamlı düzeyde ilişkili olduğunu göstermiştir. Annenin depresif duygu durumu, olumsuz ebeveynlik davranışları aracılığıyla çocukların ketleyici kontrol becerilerini anlamlı şekilde yordamıştır. Bunun yanında, SED'in çocukların yönetici işlevler becerileri ile olumlu yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. SED'den çocukların ketleyici kontrol becerilerine giden yolda olumsuz ebeveynlik davranışlarının aracı rolü ise sınırda anlamlılık düzeyindedir. Bulgular, SED ve annenin depresif duygu durumundan çocukların sosyo-duygusal yetkinliğine uzanan yolda ebeveynlik davranışları ve öz-düzenleme becerilerinin aracı rolünün anlamlı olmadığını göstermiştir. Benzer şekilde, yönetici işlevler ve ketleyici kontrol becerilerinin ebeveynlik davranışları aracılığıyla sosyo-duygusal yetkinlik ile olan dolaylı ilişkileri de anlamlı sonuçlar vermemiştir. Araştırmanın bulguları, çocukların öz-düzenleme becerileri üzerinde ebeveynin psikolojik esenliğinin ve sosyoekonomik bağlamın farklı mekanizmalar aracılığıyla etkili olduğunu göstermesi bakımından önemli implikasyonlar ortaya koymaktadır.