Türkiye'de devlet okullarında kullanılan 10. sınıf İngilizce ders kitabı ile uluslararası olarak kullanılan bir İngilizce ders kitabındaki metinlerin değerler eğitimi bakımından incelenmesi

Değerler sağlıklı, huzurlu toplumların yapı taşlarıdır. Okullar, resmi veya örtük olarak yerel ve evrensel değerleri topluma aktarma işlevi olan kurumlardır. Eğitim öğretimin ayrılmaz bir parçası olan ders kitaplarının değerler eğitimi konusunda önemli bir işlevi olmaktadır. Küreselleşen dünyanın ortak dili olan İngilizce öğretimi yapılırken de değerlerin aktarılabileceği düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı Türkiye'de Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ortaöğretim 10. sınıflarda okutulmakta olan yerel basım İngilizce ders kitabı ile eş seviyede olan ve uluslararası olarak kullanılan bir Amerikan basım İngilizce ders kitabının değerler bakımından incelenmesidir. Bu amaçla güncel olarak Türkiye'de devlet okullarında kullanılan "Ortaöğretim İngilizce 10" ve uluslararası olarak kullanılan "Perspectives" İngilizce ders kitapları Schwartz'ın (1992) değer sınıflaması açısından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Schwartz (1992)'ın değer teorisinde "güç, başarı, hazcılık, uyarılma, öz yönelim, evrenselcilik, yardımseverlik, gelenek, uyumluluk ve güvenlik" olmak üzere on değer belirlenmiştir. Bununla birlikte Schwartz (1992)'ın belirlediği değerleri muhafazakârlık ve değişime açıklık, öz aşkınlık ve kendini geliştirme, toplumcu ve bireyci değerler olarak ayırdığı değer kategorilerinin ders kitaplarındaki ağırlığı da incelenmiştir. Aynı zamanda söz konusu ders kitaplarında yer alan metinleri eğitim felsefeleri açısından incelemek ve karşılaştırmak da çalışmanın alt amaçlarından biridir. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden biri olan durum çalışması ve nitel araştırmalarda veri analizi yaklaşımlarından betimsel ve içerik analiz kullanılmıştır. İlk olarak alanyazına dayalı veriler toplanarak araştırmanın kuramsal yapısı oluşturulmuş, elde edilen bulgular ile söz konusu ders kitapları incelenmiştir. Ders kitaplarında yer alan değerler incelenirken kitaplardaki metinler temel alınmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda değer dağılımında bir denge olmadığı ve değer sıklıklarında da planlı ve kasıtlı bir yönelim olmadığı görülmektedir. Amerikan basım "Perspectives" İngilizce ders kitabında incelenen metinler çoğunlukla ilerlemeci ve yeniden kurmacı bir eğitim anlayışını, Türkiye yerel basım 10. sınıf İngilizce ders kitabında incelenen metinler çoğunlukla esasici ve daimici bir eğitim anlayışını yansıtmaktadır.