Türkiye'de fıstık üretimi, pazarlaması, sorunları ve çözüm önerileri

Çalışmada, antepfıstığının bölgesel, ulusal ve uluslararası düzeyde, sektörlere ait raporlar, akademik çalışmalar, bu alanla ilgili faaliyet gösteren Sivil Toplum Kuruluşlarının çalışmaları taranmıştır. Literatür tarama sonuçları öncelikle ulusal ve uluslararası veriler ve istatistikler arasında değerlendirilerek tespitler ortaya konmuş ve bu veriler ışığında bölgesel ve ulusal mevcut durumları yansıtacak şekilde çalışmanın raporu oluşturulmuştur. Güneydoğu Anadolu bölgesinde ikamet eden bölge halkının yetiştirmiş olduğu fıstığa üretim anlamında gerekli ve yerinde teşvikler yapılarak geçimlerini sağlamalarını desteklemek adına ne gibi çalışmalar yapılacağına değinilmiştir. Bununla birlikte Dünyada ve ülkemizde fıstığa geniş bir pencereden gözlem yapılarak bölgesel ve küresel pazara yatırımların nasıl yapılacağı ve marka ve tescil işlemlerine yönelik çalışmaların devam ettirilmesinin ne denli gerekli olduğunun önemi vurgulanmıştır. Daha geniş kapsamıyla Antep fıstığı üretimi yapan çiftçilerin bilinçlendirilmesine yönelik eğitim ve seminer faaliyetleri düzenlenmesinin faydalı olacağı ayrıca gelecek vaat eden bu bitkinin yerel kalkınmada ve dünya çapında marka haline gelebilmesinin sağlanması amacıyla birçok devlet kurum ve kuruluşları tarafından gerekli desteklerinde zamanında verilmesinin önemli olduğunun altı çizilmiştir. Fıstığın sadece kuruyemiş olarak satışa sunulmasının dışında daha birçok farklı alanda ülkemizde ve dünyada fıstığın faydalarına değinilmiş ve hangi alanlarda kullanılırsa küresel pazarda tutundurulabileceğinin önemi vurgulanmıştır. Dünyada ve ülkemizde fıstık üretimi yapan çiftçilerin, araştırma ve geliştirme yatırımlarını umursamayan, yenilikçi olmayan misyonu ve vizyonu olmayan ve gelecek vaat etmeyen bir tarım anlayışının fazla yol kat edemeyeceği anlatılmıştır. Ülkemizde gelecek vaadi olmayan elit şirketleri korumanın yanlış olduğu ve gelecekte çok daha faydalı olacak girişimcilere kucak açılmasına ve destek verilmesine ilişkin çalışmalar yapılmasının daha doğru bir yol olacağı anlatılmıştır. Bununla birlikte fıstığın üretim ve pazarlama alanında karşılaşılabilecek sorunlara ve bunlara aranan çözümlere de yer verilmiştir. Bu çalışmalar ışığında fıstığın devlet desteği ve teşvikleri, sulama imkanları ve sulamanın önemi, eğitim ve sertifika, fidan üretimi, anaç fıstıkların önemi, bahçe tesisi ve markalaşma gibi sorunlar aşıldığında ileri seviyede fıstık yetiştiriciliğine geçileceği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tarım, Fıstık, Üretim, Pazarlama, Sorunlar ve Çözümler.