Türkiye'de geleneksel konutların bım tabanlı ısı performans analizlerinin yapılması ve restorasyon önerileri

Dünya genelinde enerji talebindeki artışla beraber tehlikeli boyutlara ulaşan küresel ısınmayı önlemek için sera gazlarının emisyonlarını azaltılmasına yönelik çalışmalar yapılmaktadır. Günümüzde dünyada tüketilen enerjinin yaklaşık dörtte biri konutlarda harcandığı bilinmektedir. Bu nedenle konutlarda ısıl performansın artırılması gereksinim duyulan enerji miktarını azaltması bakımından önemlidir. Binalardaki ısıl performansın artırılmasına yönelik birincil uygulamalar ısı yalıtımına yönelik güçlendirme yapılması ve malzeme üretimindeki enerji kullanımını düşürme çabalarıdır. Yeni binalarda gözlemlenen bu uygulamalar, günümüzde koruma uygulamalarının büyük çoğunluğunda güncel bina uygulamalarındaki gibi sürdürülebilir kriterler doğrultusunda yapılması gerektiği söylenebilir. Tarihi binalarda ısıl performansa yönelik hesaplamalar günümüzün yükselen değeri olan ve yapı imalatından kullanım sürecine kadar farklı aşamalarda hesaplamalara ve analizlere dayanan BIM teknolojilerinin tarihi bina referanslı versiyonu olan HBIM (Heritage Building Information Modelling) yöntemidir. Miras Bina Bilgi Modellemesi (HBIM) platformu tarihi binaların restorasyonunda ve yeniden kullanımlarında enerji etkinliklerinin analiz edildiği, farklı parametrelere göre sonuçların gözlemlendiği, uygulamaya yönelik alternatiflerin oluşturulduğu bir değerlendirme imkanı sunmaktadır. HBIM ortamında Kültürel miras ile ilgili çalışmalarda nokta bulutlarından elde edilen BIM tabanlı modeller kullanılmaktadır. Tez kapsamında HBIM çalışmalarına yönelik genel değerlendirme ilk etapta gerçekleştirilmiştir. Tez çalışmasında ikincil olarak HBIM platformunun tarihi binanın enerji etkinliğine yönelik değerlendirmeler yapılarak, ahşap ve taş malzemenin beraber kullanıldığı iki farklı iklim bölgesinde bunulan Geleneksel Türk evlerinin iki örneği vaka çalışması olarak gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda BIM ve TS 825 tabanlı semantik bir bakış açısıyla Dynamo arayüzünde yarı-parametrik enerji hesaplama ve optimizasyon sistemi geliştirilmiştir. Geliştirilen sistem ile tarihi binalara yönelik koruma ve kullanım uygulamalarında enerji verimliliğinin nasıl artırılabileceğine yönelik değerlendirme ve sonuçlara ulaşılmıştır. Sonuçlara göre HBIM platformunun kullanımının dünya genelinde koruma uygulamalarına getirdiği yenilikçi yaklaşımlara yönelik veriler ortaya koyulmuştur. Koruma uygulamalarında tarihi binanın özgün kimliğine zarar vermeden enerji tüketimini azaltacak şekilde ısı yalıtım özelliklerinin geliştirilmesi teknolojiyle birlikte daha etkin sağlanabilmektedir. Ayrıca çalışma içerisinde tarihi yapıların enerji performansını artırmaya yönelik önlemlere yönelik işlem sırası sunan yasal düzenlemenin ülkemizde yapılan uygulamalara da atıfta bulunularak değerlendirmeler yapmıştır.