Türkiye'de hasta hakları

Yirminci yüzyılda dünyada hasta hakları konusunda yoğun bir gelişme yaşanmıştır. Hekimlerin veya diğer sağlık personelinin hastalara vereceği hizmet, uluslararası belgelerde koruma altına alınmıştır. Türkiye de bu gelişmelerden etkilenmiş ve bu konuda girişimler başlatmıştır. 1928 yılında ?Tababet ve Şuabat-ı Sanatlarının Tarz-ı İcrasına Dair Kanun?, 1961 yılında ?Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi? ve 1998 yılında da ?Hasta Hakları Yönetmeliği? yayınlanmıştır. Nitekim Anayasamızın 56. maddesinin 3. fıkrasında, Devletin, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. Devlet, sağlık hizmetlerini imkânlarının elverdiği ölçüde bizzat kendisi kamu hizmeti şeklinde sunabileceği gibi özel kesimler aracılığıyla da yürütebilmektedir. Ayrıca 5237 sayılı Yeni Türk Ceza Kanunu ile hasta haklarının garanti altına alınması için yeni düzenlemeler getirilmiştir.Sağlık hizmetlerinin, bizzat Devlet tarafından kurulan kamu hastanelerinden, kamu personeli statüsünde bulunan hekimler tarafından sunulması durumunda, kamu hizmeti sayılacak ve idare hukuku ilkelerine tabi olacaktır. Dolayısıyla, bu hekimlerin hastanın haklarını ihlal ederek, zarar vermeleri durumunda, bu zarar hizmet kusuru kapsamında idare tarafından tazmin edilecektir.Özel hastanede veya serbest çalışan hekimin, sağlık hizmeti verirken hastanın haklarını ihlal etmesi durumunda da sorumluluğu doğmaktadır. Haklarının ihlal edildiğini düşünen hasta ve/veya hasta yakını hakkını idari ve hukuki yollarla arayabilmektedir. Bu çalışmamızda, Türkiye'deki ve uluslararası belgelerdeki hasta hakları, tarihi gelişimi, sağlık kurumlarının, sağlık çalışanlarının, meslek örgütlerinin, bilirkişi kurumlarının ve toplumdaki diğer bireylerin hasta hakları açısından sorumlulukları taranarak; Türkiye'de bir hasta ve/veya hasta yakının hakkını hangi yollarla nasıl arayacağı incelenmiş ve toplanan bilgiler tekrar değerlendirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Hasta hakları, hasta hakları ile ilgili uluslararası belgeler, sağlık çalışanlarının sorumluluğu, sağlık kurumlarının sorumluluğu, sağlıkla ilgili bilirkişi kurumları, tıpla ilgili meslek örgütleri, sorumluluk, tıp idari hukuku, tıp ceza hukuku.