Türkiye'de ilköğretimden ortaöğretime geçiş uygulamalarıyla ilgili üniversitelerde yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı; Türkiye'de ilköğretimden ortaöğretime geçiş uygulamaları ile ilgili üniversitelerde lisansüstü düzeyde, 2000 ile 2020 yılları arasında gerçekleştirilmiş YÖK Ulusal Tez Merkezinde bulunan ve internet ortamında erişime açık olmasına izin verilen yetmiş dokuz adet lisansüstü çalışmanın, çeşitli değişkenlere göre dağılımının nasıl gerçekleştiğini incelemek ve değerlendirmektir. Bu araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Tezler titizlikle okunmuş, bulgular genel tablo üzerinde kategorilere, frekanslara, yüzde tablolarına ve sütun grafiklerine dönüştürülmüş ve değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda incelenen tezlerin %95 oranında yüksek lisans olarak çalışıldığı, tezlerin yoğun olarak 2010 ve 2020 yılları arasında gerçekleştirildiği, en fazla lisansüstü çalışmaların sırasıyla Gazi, Hacettepe, Abant İzzet Baysal ve Ankara Üniversitelerinde yapıldığı görülmektedir. Prof. Dr. danışman unvanının %38 oran ile dikkat çekici olduğu, örneklem seçiminde %47 oranında öğrencilerle çalışıldığı, nicel araştırma modelinde gerçekleştirilen çalışmaların yüksek olduğu, içerik temalarına göre dağılımında ise Ortaöğretime Geçiş Genel Değerlendirmenin ön plana çıktığı görülmektedir. Tezlerin içerik temaları incelendiğinde, ortaöğretime geçiş sınav sorularının hangi özelliği ne kadar ölçtüğü konusunda soru işaretlerinin bulunduğu bir durumda öğrencide var olan ilgi ve yeteneği keşfetmesine ortam hazırlamadan öğrencileri sınavı kaybetti olarak nitelemenin doğru bir yaklaşım olmadığı düşünülmektedir. Sınav uygulamalarının dışında, öğrencilerin "yönlendirmeye" dayalı olarak farklı uygulama sistemleriyle ortaöğretime geçişinin sağlanabileceği düşünülmektedir. Bu araştırmadaki bulgulara ve ulaşılan sonuçlara bağlı olarak çeşitli öneriler geliştirilmiştir.