Secondary education institutions
135 theses under this subject heading
İş yeri beceri eğitimi bağlamında ortaöğretim kurumları ulaştırma hizmetleri alanı lojistik dalı öğrencilerinin verimlilikleri ve karşılaşılan sorunlar üzerine bir uygulama
Ekonomik kalkınma sürecindeki hızlı değişimler birçok yeniliği ve gelişmeyi beraberinde getirmektedir. Bu süreçte ülkelerin değişimlere uyum sağlayabilmesi lojistik sektörünün ekonomiye verdiği destek ve yarattığı katma değer stratejileri ile mümkün olmaktadır. Küresel ekonomide artan gelişmeler ve yenilikler nedeniyle ticari pazarda üstünlüğü yakalamak ve lojistik üs olmak isteyen Türkiye, sektörünün ihtiyaç duyduğu eğitim, alt yapı ve teknolojik gelişmelere yatırım yapmaktadır. Bu yatırımlardan bir tanesi; lojistik sektörüne yeterli düzeyde bilgi ve beceriye sahip nitelikli iş gücü kazandırmak amacıyla mesleki eğitim ile ortaöğretim okullarında öğrencilere ''Lojistik'' eğitimi verilmesidir. Öğrenciler mesleki eğitim sayesinde hem teorik eğitim almakta hem de işletmelerde beceri eğitimi uygulamasına katılarak meslek alanlarıyla uyumlu iş yerlerinde sektör stajı yapmaktadır. Bu uygulama esnasında öğrencilerin karşılaştığı olumlu veya olumsuz durumlar öğrencilerin, sektör stajından duyduğu memnuniyet düzeyini, sektöre bakış açılarını ve okulda almış oldukları mesleki eğitimin uygulanmasını etkileyebilmektedir. Bu araştırmada, iş yeri beceri eğitimi bağlamında orta öğretim kurumları ulaştırma hizmetleri alanı lojistik dalı öğrencilerinin verimlilikleri ve karşılaştıkları sorunların incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini; 2019-2020 eğitim öğretim yılında mesleki eğitim verilen resmi ortaöğretim okullarında, 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'na göre işletmelerde beceri eğitimine katılan Ulaştırma Hizmetleri alanı ve Lojistik dalı 12.sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Türkiye'deki 7 coğrafi bölge dikkate alınarak her bölgeden en az bir okulun katılacağı şekilde araştırmanın yapılması hedeflenmiştir. Araştırmada veriler anket tekniği yöntemi ile toplanmış ve sonuç olarak 513 anket formu analiz edilmiştir. Araştırmanın analiz bölümünde yüzde ve frekans dağılımları, faktör analizi, T testi ve ANOVA uygulanmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin staj yaptığı işletmelerde beceri eğitimlerine ilişkin memnuniyet düzeyleri ile okulun bulunduğu coğrafi bölge arasında anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin staj yaptığı işletmelerde beceri eğitimlerine ilişkin sektöre bakış açıları ile cinsiyet arasında anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin staj yaptığı işletmelerde beceri eğitimlerine ilişkin okulda almış oldukları mesleki eğitimin katkısı ile cinsiyet arasında anlamlı bir fark bulunmuştur.
Örgüt kültürünün yabancılaşma üzerindeki etkisi
İlişkisel tarama modelindeki bu araştırma, ortaöğretim kurumu öğretmenlerinin örgütsel kültür algılarının işe yabancılaşma üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini 2015–2016 Eğitim - Öğretim Yılında Siirt merkezde 20 ortaöğretim okulunda (lisede) görev yapan 525 öğretmen oluşturmaktadır. Evrende görev yapan öğretmen sayısının çok fazla olmaması sebebiyle örneklem alma yoluna gidilmemiştir. Ancak dönen406 ölçekten 378 tanesinin analiz edilmeye uygun olduğu görülmüştür. Bu araştırma için Terzi (2005) tarafından geliştirilen ve okullardaki kültürel yapıyı ortaya çıkaran "Örgütsel Kültür Ölçeği"ile Elma (2003) tarafından geliştirilen ve öğretmenlerin okula yabancılaşma düzeyini belirleyen "İşe Yabancılaşma Ölçeği"kullanılmıştır. Araştırmada sonucunda elde edilen verilerin analizinde IBM SPSS 21 ve R-Project paket programlarından yararlanılmıştır. Analiz kapsamında güvenirlilik analizi, frekans tabloları, bağımsız örneklem t-testi, ANOVA, Pearson Korelasyon vePath analizi uygulanmıştır. Analizlerin normallik varsayımları Kolmogorov-Smirnov testiyle incelenmiştir. Varyansların homojenliği için Levene testi kullanılmıştır. Test sonuçları α=0.01 veya α=0.05 hata düzeylerinde yorumlanmıştır. Öğretmenlerin örgüt kültürüne ilişkinalgılarıcinsiyet, öğrenim düzeyi, kıdem ve medeni duruma göre anlamlı bir farklılık göstermezken,yaşa göre ise sadece bürokratik kültür alt boyutundaanlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Benzer olaraköğretmenlerin işe yabancılaşmaalgılarıöğrenim düzeyi, kıdem, medeni durumve yaş değişkenine göre anlamlıfarklılıkgöstermemiştir; ancakcinsiyetegöreöğretmenler arasında anlamsızlık ve yalıtılmışlık alt boyutlarında anlamlıbir fark görülmüştür. Bunailavetenöğretmenlerin örgüt kültürü algılarıylaişe yabancılaşma arasında negatif düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu bulgulanmıştır. Yapılan analizlerdeörgüt kültürünün işe yabancılaşmanın anlamlıbiryordayıcısıolduğugörülmüştür. Ayrıca araştırma sonuçlarına göre örgüt kültürünün boyutları okula yabancılaşma boyutu üzerinde yordama etkisine sahip değildir. Diğer yandan destek kültürünün yabancılaşmayı yordamadığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Örgüt, Kültür, Örgütsel Kültür, YabancılaĢma.
Okullarda informel iletişimimin kullanılma biçim ve düzeyine yönelik öğretmen görüşleri
Bu çalışmanın amacı ortaöğretim kurumlarında öğretmen görüşlerine göre informel iletişim uygulamalarının kullanılma biçim ve düzeyini belirlemektir. Araştırma tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ölçme aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Okullarda İnformel İletişim" ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Kahramanmaraş ilinin Onikişubat ilçesinde yer alan liselerde görev yapan 1629 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen 298 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın sonucunda elde edilen veriler R 3.3.1. ve MPlus 7 programlarında organize edilerek, frekans tabloları, uyum istatistikleri, açımlayıcı faktör analizi, geçerlik ve güvenirlik analizleri, doğrulayıcı faktör analizi, t-testi ve ANOVA analizleri yapılarak tablolaştırılmış ve yorumlanmıştır. Araştırma bulgularına göre informel iletişim okul içinde yoğun bir şekilde kullanılırken okul dışında daha mesafeli bir ilişkiye dönüşmektedir. Okulda informel iletişim daha çok yönetsel sorunların arttığı dönemlerde ve rahatlamak amacıyla kullanılmaktadır. Dedikodu ve söylenti şeklindeki informel iletişim ise nadiren yaşanmakta ve öğretmenler bu tür iletişimden rahatsız olmaktadırlar. Öğretmenler informel iletişimin bazen kurum işleyişine zarar veren gruplaşmalara neden olabildiğini ifade etmekle beraber informel iletişimin okul içinde daha anlayışlı ilişkilerin oluşmasına olumlu bir yanı olduğu görüşünü de sahiptirler.Öğretmenlerin informel iletişim algıları cinsiyet değişkenine göreanlamlı bir farklılık göstermezken, lise türü ve kıdem değişkenine göre informel iletişimin kullanılma nedenleri alt boyutunda, anlamlı farklılık göstermiştir. Anahtar Kelimeler: İletişim, Örgütsel İletişim, Formel İletişim, İnformel İletişim
Hizmet ederek öğrenme yaklaşımının sorumluluk ve çevre bilincinin kazandırılmasına etkisi: Ayın değeri örneği
Bu araştırmanın amacı, hizmet ederek öğrenme yaklaşımının sorumluluk ve çevre bilincinin kazandırılmasına etkisini incelemektir. Bu amaçla ortaöğretim kurumlarında uygulamada olan ayın değeri etkinliklerinde hizmet ederek öğrenme yaklaşımı kullanılmış olup bu yolla çevre bilinci ve sorumluluk değerleri kazandırılmaya çalışılmıştır. Araştırmada nitel ve nicel verilerin bir arada kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda tek gruplu ön test son test deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise nicel verileri desteklemek amacıyla araçsal durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırma, 2021-2022 öğretim yılında Batman ilinde bulunan Fatih Anadolu Lisesi'nde yürütülmüştür. Araştırmaya 9,10,11. ve 12. Sınıfta öğrenim gören 82 öğrenci katılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin toplanmasında "Çevreye Yönelik Tutum Ölçeği" ile "Bireysel ve Toplumsal Sorumluluk Ölçeği" kullanılmıştır. Nitel veri toplama aracı olarak ise araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde bağımlı gruplar t testi uygulanmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda kullanılan görüşme formundan elde edilen veriler içerik analizine ve betimsel analize tabi tutulmuştur. Araştırma sonucunda, ayın değeri etkinliklerinde hizmet ederek öğrenme yaklaşımının öğrencilerin sorumluluk ve çevre bilincinde artış sağladığı tespit edilmiştir. Elde edilen nitel bulgular sonucunda öğrencilerin çevre sorunlarının farkına vardıkları, çevre sorunlarına yönelik sorumluluklarını öğrendikleri, sorumluluklarını yerine getirdikleri ve bu konuda doyum sağladıkları tespit edilmiştir.
Ortaöğretim kurumlarında öğrenci, öğretmen ve okul yöneticileri arasında etiketleme üzerine nitel bir analiz
Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim kurumlarındaki etiketleme olgusunun okul yöneticileri, öğretmenler ve öğrenciler açısından bütüncül bir şekilde incelenmesidir. Nitel durum çalışması olarak tasarlanan bu araştırmada Uşak ilinde öğrenci, öğretmen ve yönetici alımı bakımından farklılaşan iki ayrı ortaöğretim kurumuna odaklanılmıştır. Araştırmaya dahil edilen ilk durum proje okulu olarak tanımlanmayan bir meslek lisesi, ikinci durum ise proje okulu olarak tanımlanan bir Anadolu lisesidir. Her durum kendi içinde öğrenci ve öğretmen-yönetici olmak üzere alt birimlere ayrılmıştır. Katılımcıları belirlemek adına amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veriler 18 öğrenci, 12 öğretmen ve dört okul yönetcisinden yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Araştırma sorularının geliştirilmesinde, desenlenmesinde ve verilerin analiz edilmesi ve yorumlanmasında, etiketleme ve sosyal kimlik teorilerinin destekleyici gücünden yararlanılmıştır. Verilerin analizinde öncellikle her durum kendi içinde analiz edilmiş, daha sonra çapraz durum analizi ile durumlar arası karşılaştırma yapılmıştır. Araştırma bulguları, okul ortamında öğrenci, öğretmen ve yöneticiler arasında etiketleme olgusunun yoğun bir şekilde deneyimlendiğini ortaya koymuştur. Bununla birlikte okul ortamında üretilen etiketlerin özellikleri, etiketlemelerin gerekçeleri ve etiketlemelerin okul yaşamına yansımaları durumlar arası farklılıklar göstermiştir. Öğrenci, öğretmen ve yöneticiler için okul türü üzerinden üretilen etiketlerin değer yüklü terimler haline gelebileceği ortaya konmuştur. Ayrıca araştırmada, öğrenciler için kullanılan etiketlerin kendini gerçekleştiren kehaneti harekete geçirme etkisinin olduğu ortaya konmuştur. Sonuç olarak, etiketleme olgusunun okul toplumu için önemli yansımaları olduğundan gelecek çalışmaların örneklemi genişletmesi ve etiketleme olgusunu farklı durumlarda derinlemesine araştırması önerilmektedir.
Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının finansmanı: Ankara ili örneği
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının finansman kaynaklarının, uygulamada karşılaşılan sorunların ve önerilen çözüm yollarının neler olduğunu ortaya koymaktır. Nitel yöntem benimsenerek iç içe geçmiş tek durum çalışması şeklinde desenlenen araştırmada veriler literatür taraması, doküman analizi ve yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada öncelikle 1999-2022 yılları arasında yayınlanmış Millî Eğitim Şûrası Kararları, Kalkınma Planları, 2023 Eğitim Vizyonu Belgesi ve mevzuat, mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının finansmanı açısından incelenmiştir. Bununla birlikte araştırmada 2021- 2022 eğitim ve öğretim yılında Ankara ili merkez ilçelerinden amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklem yöntemi ile seçilen 34 farklı mesleki ve teknik ortaöğretim kurumunda görev yapmakta olan 24 okul müdürü ve 17 okul müdür yardımcısının görüşlerine başvurulmuştur. Verilerin analizinde içerik analizi kullanılmış, analiz sonuçları anlatı biçiminde yazılarak doğrudan alıntılarla desteklenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; bu kurumların finansmanı büyük oranda devlet tarafından karşılanmaktadır. Yerel yönetimlerden, ilgili sektörlerden ve sivil toplum kuruluşlarından finansman desteği alan okulların sayısı sınırlıdır. Politika belgeleri özel sektör desteğinin artırılmasına işaret etmektedir. Okul-aile birliği gelirlerinin kurumların ihtiyaçlarının karşılanmasındaki payı düşüktür. Döner sermaye işletmelerinin çoğu kurumda neredeyse işlevsiz oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Mesleki ve teknik eğitime ayrılan kamu kaynaklarının artırılması, bu kaynakların dışında ilgili sektörler ve sivil toplum kuruluşlarından destek sağlanması, okul-aile birliği ve döner sermaye işletmeleri mevzuatında değişiklikler yapılarak daha işlevsel hale getirilmesi ve okul yöneticilerine finansman yönetimi konusunda eğitimler verilmesi önerilmiştir.
Müzik öğretmenlerinin görüşlerine göre ortaöğretim kurumlarındaki müzik eğitiminin öğrenciler üzerindeki etkinliğinin incelenmesi
Bu araştırma, ortaöğretim kurumlarında sürdürülen müzik dersinin bu kurumlarda görev yapan müzik öğretmenlerinin görüşleri doğrultusunda öğrenciler üzerindeki etkilerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmada ayrıca 1071 Malazgirt savaşından itibaren Anadolu coğrafyasında kurulan Anadolu Selçuklu Devleti, Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti'nde dönemin örgün ve yaygın eğitim kurumlarında yürütülen müzik eğitiminin tarihsel süreç içerisindeki değişimi ve gelişimine de değinilmiştir. Ayrıca tarihsel süreç içerisinde öğrencilerin müzik eğitimine ne derecede ilgi duydukları ne tarz bir eğitim sistemine tabi tutuldukları ve müzik eğitimini alma amaçları araştırma kapsamında belirlenmeye çalışılmıştır. Ortaöğretim kurumlarında sürdürülen müzik dersinin bu kurumlarda görev yapan müzik öğretmenlerinin görüşlerine bağlı kalınarak öğrenciler üzerindeki etkilerinin incelenmesi amacıyla yapılmış bu araştırmada, öğretmen görüşlerini belirlemek için uzman görüşleri doğrultusunda hazırlanmış yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında ulaşılan sonuçlar literatür taramasına bağlı olarak ulaşılan ve araştırma konusu ile paralellik gösteren çalışmaların sonuçları ile büyük oranda benzerlik göstermektedir. Ayrıca yine Araştırmada elde edilen sonuçlara göre ortaöğretim kurumlarında sürdürülen müzik eğitiminin yetersiz olduğu saptanmıştır.
Ortaöğretim kurumlarında görevli öğretmenlerin okul yönetimine katılım durumlarının incelenmesi
Yapılan bu çalışmanın amacı "Ortaöğretim Kurumlarında Görevli Öğretmenlerin Okul Yönetimine Katılım Durumlarının İncelenmesi"dir. Yapılan araştırmada araştırma yöntemi olarak; karma yöntem kullanılmıştır. Nicel verilerin incelenmesi amacıyla niceliksel araştırma modellerinden olan tarama modeli uygulanmıştır. Nitel veriler için ise yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmış ve içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Araştırmanın evreni İstanbul ilini, örneklemi ise İstanbul Bahçelievler ilçelerinde bulunan 35 resmî ortaöğretim kurumunda çalışan 74 yönetici ve 401 öğretmeni kapsamaktadır. Nicel verilerin desteklenmesi amacıyla 10 yönetici ve 10 öğretmenle ile yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak görüşme yapılmıştır. Araştırmada yönetime katılma düzeyinin belirlenmesi amacıyla kişisel bilgi formu ve Uyar (2007) tarafından geliştirilen yönetime katılma durumu ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin genel güvenirliği α=0,915 olarak yüksek derecede güvenilir bulunmuştur. Araştırma verileri toplandıktan sonra SPSS 21 paket programı ile analiz yapılmıştır. Niceliksel verilerin karşılaştırılmasında iki grup arasındaki farkı t-testi, ikiden fazla grup durumunda parametrelerin gruplar arası karşılaştırmalarında Tek yönlü (One way) ANOVA testi ve farklılığa neden olan grubun tespitinde Tukey Post Hoc testi kullanılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda, öğretmenlerin okul yönetimine katılım düzeylerinin ortalamaları incelendiğinde: "Bulunduğu okulda yönetime katılma" ifadesine orta; "yönetime katılmanın yararına ilişkin görüş" ifadesine yüksek; "katılımı azaltan etkenler" ifadesine zayıf; "katılımı artırıcı önlemler" ifadesine yüksek; düzeyde katıldıkları anlaşılmaktadır. Görüldüğü üzere öğretmenlerin örneklem grubunun bulunduğu bölgede yönetime orta düzey bir katılım sağladıkları görülmüştür. Araştırmaya katılan öğretmenlerin karşılaştırılmalarına yönelik farklar incelendiğinde, öğretmenlerin yönetime katılmalarının yararına ilişkin görüş puanları ortalamalarının unvan, cinsiyet, yaş, branş, mezun olunan okul, meslekî kıdem ve çalışılan okul türü değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla yapılan tek yönlü varyans analizi sonucunda grup ortalamaları arasındaki fark; unvan, branş, değişkenlerine göre istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuş ancak cinsiyet, yaş, mezun olunan okul, meslekî kıdem çalışılan okul türü değişkenine göre anlamlı bulunamamıştır. Demokratik okul kültürünün gelişmesi, okuldaki akademik, sosyal ve sportif başarının yükseltilmesi; öğretmenlerin iş doyumlarının artırılması ve daha fazla sorumluluk almaları için okul yönetimine etkili olarak katılmaları sağlanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Yönetim, Katılım, Öğretmen, Yönetici, Okul.
Ortaöğretim kurumları yöneticilerinin demokratik okul kültürü oluşturmada, okul meclisi projesine karşı tutumlarının incelenmesi: Bahçelievler örneği
Demokrasi günümüzde en işlevsel ve insana değer veren yönetim biçimi olarak kabul edilmektedir. Ülkemizde demokrasi kültürünün oluşması amacıyla çalışmalar yapılmaktadır. Okul Meclisleri bu çalışmaların bir kısmını oluşturmaktadır. Öğrencilerin katılım, oy verme, tercih yapma vb. kavramlara belirli yaşlarda hâkim olması ve yaşaması, kültürün oluşmasında önemli rol oynamaktadır. Bu araştırmanın amacı ortaöğretimde görevli okul yöneticilerinin, Okul Meclisi uygulamalarına karşı görüşlerini belirlemek ve Okul Meclisleri'nin daha sağlıklı işlemesine yönelik öneriler geliştirebilmektir. Bu araştırmada yöntem tarama modellerinden genel tarama modeli tercih edilmiştir. Araştırmanın evrenini, İstanbul İli, örneklemini ise Bahçelievler ilçesinin 2014–2015 eğitim-öğretim yılı içerisinde ortaokul ve liselerinde görev yapan yöneticileri oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri; Bahçelievler ilçesinde bulunan tüm ortaöğretim kurumlarına hazırlanan anket ve ölçekler gönderilmiştir. Veriler toplandığında 234 tane anketin yapılan çalışmanın amacına uygun bir şekilde doldurulduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın nicel verilerin toplanması amacıyla araştırmacı tarafından ilgili alan araştırması sonucu elde edilen verilerden faydalanarak "Okul Meclisi Uygulama Ölçeği" geliştirilmiştir. Hazırlanan ölçeğin yapılan araştırmanın amacına uygunluğunu belirlemek üzere eğitim yönetimi ve denetimi alanında görev yapan öğretim üyelerinin görüşlerinden faydalanılmıştır. Öneriler doğrultusunda ölçeğe son şekil verilmiş ve uygulama için hazır hale getirilmiştir. Yapılan araştırma sonucunda "Okul Meclisi Uygulama Ölçeği" puanları incelenmiş ve cinsiyet, görev, kıdem, yönetici kıdemi ve eğitim düzeyleri arasında anlamlı düzeyde bir farkın olmadığı görülmüştür. "Okul Meclisi ile yöneticileri öğrencilerden yeni fikirler öğrenebilir." önermesine katılımcıların çoğunluğu "Çoğunlukla Katılıyorum" ve "Tamamen Katılıyorum" seçeneğini işaretlemiştir. Yeni fikirlerin üretilmesi ve üretilen fikirlerin kullanılması önemlidir. "Okul Meclisi ile ilgili, yönetici, veli ve öğrencilerin yeterli bilgileri olmadığı için uygulama esnasında sorunlarla karşılaşılmaktadır." önermesine katılımcıların büyük kısmı "Çoğunlukla" seçeneğini işaretlemiştir. Okul Meclisi ile ilgili, yönetici, veli ve öğrencilerin yeterli bilgileri olmadığı için uygulama esnasında sorunlarla karşılaşıldığı görülmektedir. Bu bağlamda okul yöneticilerinin okul Meclisi ile ilgili öğretmen, yönetici ve velilere yönelik seminerler düzenlemesinin uygun olacağı görülmektedir. Okul Meclisinin okul yönetimi karar alma sürecinde etkili olmaları sağlanmalıdır. Anahtar kelimeler: Demokrasi, Okul Meclisi, Yönetici, Katılım, Öğrenci.
Ortaöğretim kurumlarında insan kaynakları yönetimi ve bir uygulama (MEV Koleji Özel Basınköy Okulları)
Bu araştırmanın genel amacı; Ortaöğretim kurumlarında insan kaynak-ları yönetimi ilkelerini, felsefesini ortaya koyarak önemini vurgulamaktır.Bu araştırmanın ilk beş bölümünde veri, tarama modeli kullanılmıştır. İnsan kaynakları yönetimi alanında hazırlanan makaleler ve üniversiteler de hazırlanan makaleler, lisansüstü tezler, kitaplar araştırılarak elde etmiştir. Bu araştırmanın altıncı bölümü için MEV koleji Özel Basınköy Okulları ile saha çalışması yapılmıştır. İnsan kaynağı birimi ile veri toplama yöntemi olarak bireysel görüşme tekniği kullanılmıştır. Öncelikle insan kaynakları biriminden, bölüm müdüründen ve okul müdüründen telefon görüşmesi yoluyla araştırma konusu hakkında bilgilendirilmiştir, bir kaç gün sonraya görüşme için ziyaret edilmiştir. Yapılan görüşmelerden sonra veri olarak aktarılmıştır. Okul üç defa ziyaret edilmiştir. İnsan kaynakları yönetimi kurumların verimliği açısından önemli bir alandır. Bu alan ne kadar sistemli, planlı, programlı çalışırsa kurum kültürünü güçlendirir. Diğer kurumlardan bir adım önde götürür. İnsan kaynakları yöne-timinin can damarıdır. Kurumlarda sorunların temelinde insan kaynakları yönetiminin doğru kullanılmaması yatar. Bütün bu sorunların çözümünde ilk adım kurumlardaki işlerin tek tek ele alınıp incelenmesidir. Ancak araştırmaya göre özel okullar hariç genel olarak devlet okullarında İnsan kaynakları biriminin olmadığı bunun merkezlerde yürütüldüğü söylenebilir. Bu eksikliğin giderilmesi için Milli Eğitim Bakanlığı'da tıpkı özel okullardaki gibi birimlerin kurulması sağlanmalıdır. Bu şekilde insan kaynakları yönetimi sistemli bir şekilde yürütülerek eksikler geliştirilir. Gelecekte arzulandığı duruma uygun insan kaynağı belirlenir. İnsan kaynakları bölümünün öncelikle rolü süreci koordine etme, gözlemleme ve sentezlemedir. İnsan Kaynakları Yönetimi, bölüm yöneticileri tarafından takip edilen tabloları oluşturur. Kurumda çalışanlar tarafından ihtiyaçlar belirlenerek insan kaynakları yönetimi birimine ulaştırılır. Tabiî ki insan kaynakları bölümünün ve kurumda çalışanların yoğun çabasıyla gerçekleşecektir. Anahtar sözcükler: İnsan Kaynakları, İnsan Kaynakları Yönetimi, İnsan Kay-nakları geliştirilmesi,
Ters yüz sınıf modelinin ortaöğretim düzeyinde uygulanabilirliğinin öğretmen algılarına göre incelenmesi
Ters yüz sınıf modeli günümüz eğitim sisteminde önem kazanan yapılandırmacı yaklaşımla farklı öğretim stratejilerinin geliştirilmesinde önemli bir hale gelmiştir. Ters yüz edilmiş sınıfların eğitimde kullanımının avantaj ve dezavantajlarının araştırıldığı, ters yüz öğrenme uygulamalarını içeren örneklerin sunulduğu çalışmalara alanyazında rastlamak mümkündür. Ayrıca öğrenci ters yüz öğrenme hazırbulunuşluk düzeyinin belirlenmesine yönelik ölçek uyarlama çalışması örneği de Türkçe alanyazında yer almaktadır. Fakat ters yüz öğrenme modelinin farklı öğretim kademelerinde ne derece uygulanabilir olduğunu belirlemeye yönelik çalışmaya rastlanmamıştır. Bu tez çalışmasında ters yüz öğrenme modelinin ortaöğretimde uygulanabilirliğinin öğretmenlerin yaş, cinsiyet, branş, teknoloji okuryazarlığı düzeyleri, teknoloji kullanabilme yeterlilikleri, hitap ettiği hedef kitlenin özelikleri, öğretmenlerin çalıştıkları okulun özellikleri gibi değişkenlere göre incelenmiştir. Betimsel tarama modelinde yürütülmüş olan bu çalışma araştırmanın çalışma grubunu Van İli İpekyolu, Edremit ve Tuşba ilçelerindeki MEB ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenler oluşturmuştur. Araştırmacı tarafından geliştirilen dört adet ölçek formu ile nicel veriler toplanmıştır. Yapılan alanyazın taramasında çalışmanın amacına uygun ölçme ve değerlendirme aracına rastlanmadığından ölçeklerin geliştirilmesinde ölçek geliştirme süreci uygulanmıştır. Hazırlanan bu ölçekler çalışma grubundaki öğretmenlere uygulanmıştır. Nicel verilerin analiz işlemleri SPSS programında gerçekleştirilmiştir. Bulguların sunulması ve sonuçların değerlendirilmesi araştırma problemleri doğrultusunda ölçek özellikleri dikkate alınarak yapılmıştır.
Erzurum mülkî idâdîsi
İdâdî, ortaöğretim veren okullar hakkında kullanılan bir terimdir. Arapça "idâd" kelimesinden türemiş olup hazırlama ve yetiştirme anlamlarına gelmektedir. İbtidâîye ve rüşdiye okullarından sonra gelen idâdîler, idâdîye olarak da adlandırılırdı. İdâdîler, ortaöğretimin bir kademesi olarak 1869 Maârif-i Umûmiye Nizamnâmesi ile ele alınacak ve gerçek kimliğine bu tarihten itibaren kavuşacaktır. 1873 yılında Dâr'ül-maârif binası ilk mülkî idâdîye dönüştürülmüştür. 1884 yılında alınan bir kararla vergilere zam yapılma kararı alınmış ve sonuçta bu vergiler sayesinde taşrada birçok idâdî açılmıştır. Açılan bu idâdîlerden biri de Erzurum Mülkî İdâdîsidir.1885 yılında açılmasına karar verilen Erzurum Mülkî İdâdîsinde, 1889 yılında eğitim-öğretim faaliyetlerine başlanmıştır.1891 yılında beş sınıflı olan Erzurum Mülkî İdâdîsine, Mülkî Rüşdiyenin son iki sınıfı da ilave edilerek yedi sınıflı leylî bir idâdî oluşturulmuştur. 1913 yılında Erzurum Mülkî İdâdîsi, alınan karar gereği sultânîye dönüştürülmüştür. Bu çalışmada, Klasik ve Yenileşme Dönemi eğitim kurumları ile Erzurum Mülkî İdâdîsi hakkında bilgi verilmeye çalışılacaktır. Anahtar Kelimeler : Osmanlı Eğitim Sistemi, Ortaöğretim, İdâdî, Erzurum Mülkî İdâdîsi, Eğitim Kurumları
Ortaöğretim kurumlarında okul yönetimine yansıyan disiplin sorunları okul yöneticilerinin çözüm yaklaşımları: Uşak ili örneği
Bu araştırmanın amacı, okul yönetimine yansıyan disiplin sorunlarını ve okul yöneticilerinin disiplin sorunlarına yönelik çözüm yaklaşımlarını saptamaktır. Araştırma nitel araştırma türünde gerçekleştirilmiştir. Okul yönetimine yansıyan disiplin sorunları doküman analizi yapılarak; okul müdürlerinin disiplin sorunlarına yönelik çözüm yaklaşımlarına ilişkin verileri toplamak için ise görüşme tekniği yapılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 26 okul müdürü oluşturmaktadır. Verilerin analizi betimsel analiz tekniği ile gerçekleştirilmiştir.Araştırmanın güvenirliliğini sağlamak için görüşme formu iki akademisyen (uzman) görüşü alınmıştır. Güvenirliği sağlamaya yönelik bir ikinci işlem olarak da okul müdürlerinin (birincil kaynaktan) görüşlerinin bulgular kısmında doğrudan aktarım yolu ile aynen gösterilmiştir.Araştırma kapsamındaki orta öğretim kurumlarında okul yönetimine en fazla yansıyan disiplin sorunlarının okulda kavga etmek, okulda sigara içmek, öğretmene saygısızlık ve törene katılmamak, dersin akışını ve düzenini bozucu faaliyette bulunmak, okulda olduğu halde özürsüz derse girmemek, okulda tütün ve tütün mamulleri taşımak ve kopya çekmek olduğu tespit edilmiştir. Disiplin sorunlarının okul türüne göre incelendiğinde, Genel liselerde; okulda kavga etmek, okulda sigara içmek ve dersin akışını ve düzenini bozucu faaliyette bulunmak olduğu görülmektedir. Anadolu ve Fen liselerinde en fazla görülen disiplin sorunlarının; okulda kavga etmek, okul yöneticilerinin verdiği görevi yerine getirmemek, dersin akışını ve düzenini bozucu faaliyette bulunmak, okul kurallarına uymamak, pansiyondan izinsiz ayrılmak, öğretmene uygunsuz söz söylemek kaba ve saygısız davranmak olduğu görülmektedir. Meslek liselerinde ise törene katılmamak, okulda kavga etmek, okulda olduğu halde özürsüz derse girmemek, okulda tütün ve tütün mamulleri taşımak, okulda sigara içmek, öğretmene saygısızlık, kopya çekmek, dersin akışını ve düzenini bozucu faaliyette bulunmak olduğu görülmüştür. Genel liselerde, Anadolu ve Fen Liselerinde okul yönetimine yansıyan disiplin sorunlarında ilk sırayı kavga etmek davranışı aldığı halde, Meslek liselerinde ilk sırayı törene katılmamak davranışının aldığı görülmektedir. Ayrıca dersin akışını ve düzenini bozucu faaliyette bulunma, okulda olduğu halde özürsüz derse girmeme, okulda tütün ve tütün mamulleri taşımak ve kopya çekmek gibi davranışların Meslek liselerinde diğer liselere oranla bariz bir şekilde fazla olduğu görülmektedir. Genel liselerde ve Meslek liselerinde görülen okulda sigara içmek ve öğretmene saygısızlık davranışlarının Anadolu ve Fen liselerine göre fazlalığı dikkat çekmektedir. Orta öğretim okullarında, okul disiplin kurullarında öğrencilere en çok kınama ve okuldan kısa süreli uzaklaştırma cezası verildiği tespit edilmiştir.Orta öğretim kurumlarında okul müdürlerinin okul yönetimine yansıyan disiplin sorunlarını çözmede en çok, öğrenciye pozitif yaklaşım, rehberlik hizmetlerinden destek alma, ceza uygulamalarını etkili kılma, öğrenci velileriyle ilişkileri etkili kılma, çevre unsurlarını etkili kılma, sosyal, kültürel, sportif faaliyetleri etkili kılma yaklaşımlarını benimsedikleri görülmektedir.Anahtar Kelimeler: Disiplin, okulda disiplin, okul müdürleri, disiplin yaklaşımları
Ortaöğretim okulları müdürlerinin iletişim yeterliliklerine ilişkin öğretmen görüşleri
Bu araştırmanın amacı, Uşak ili merkezde bulunan ortaöğretim kurumlarında görev yapan müdürlerin iletişim yeterliklerine ilişkin öğretmen görüşlerini çeşitli değişkenlere göre belirlemektir. Betimsel tarama modeli kullanılarak yapılan araştırmanın evrenini, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Uşak ili merkezde bulunan 18 lise ve bu okullarda görev yapan 820 öğretmen oluşturmaktadır. İlgili evrenden örneklem alma yoluna gidilmemiş, çalışma evreninde yer alan tüm okullar ziyaret edilmiş ve araştırmaya katılmak isteyen öğretmenlere ölçek uygulanmıştır. Dağıtılan ölçeklerden, 301 öğretmenin ölçeği değerlendirilmeye alınmıştır. Araştırmanın verileri, Topluer'in (2008) "İlköğretim Okulu Müdürlerinin İletişim Yeterliliği Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde betimsel istatistiklerin yanı sıra t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Tukey anlamlılık testi kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 17.0 paket programı kullanılmıştır. Elde edilen bulgular göstermektedir ki genel olarak öğretmenlerin gözünden değerlendirildiğinde okul müdürleri iletişim yeterliklerini sıklıkla olumlu şekilde ortaya koymaktadır. Okul müdürlerinin hem anlama ve empati, hem sosyal rahatlık hem de destekleme konusunda yeterliklerinin "çoğunlukla" olumlu olduğu sonucu elde edilmiştir. Ayrıca bu çalışmanın sonucunda öğretmenin cinsiyetinin ya da kıdem süresinin hiçbir iletişim becerisi alt boyutuna dair görüşleri üzerinde önemli bir etkisi olmadığı sonucuna varılmıştır. Bir başka deyişle öğretmenin kadın ya da erkek olması müdürün iletişim yeterliklerine dair görüşlerini etkilememektedir. Diğer taraftan, yaş değişkeninin öğretmenin okul müdürünün iletişim yeterliklerine dair görüşlerini etkilediği, özellikle de anlama ve empati ve destekleme alt boyutları üzerinde etkili olduğu sonucu elde edilmiştir. Bunun yanında öğretmenler bütün alt boyutlarda okul müdürlerinin iletişim yeterliliklerini yeterli bulmaktadır. Destekleme alt boyutu hariç diğer alt boyutlarda (anlama empati kurabilme ve sosyal rahatlık) okuldaki öğretmen sayısı bakımından öğretmenlerin okul müdürlerinin iletişim yeterliklerine ilişkin görüşlerinde anlamlı farklılıklar bulunmaktadır. Ayrıca, okuldaki öğrenci sayısı bakımından da destekleme alt boyutu hariç anlama empati kurabilme ve sosyal rahatlık alt boyutlarında öğretmenlerin okul müdürlerinin iletişim yeterliklerine dair görüşleri arasında anlamlı farklar bulunmaktadır.
1923-2018 yılları arasında uygulanan ortaöğretim matematik dersi öğretim programlarının analizi
Bu çalışmada 1923-2018 yılları arasında uygulanan on beş ortaöğretim matematik dersi öğretim programı Posner'ın (2004) program analizi basamaklarına dayalı olarak analiz edilmiştir. Nitel araştırma yöntemi ve "bütüncül çoklu durum deseni" kullanılarak yürütülen bu araştırmada verilerin toplanması ve analizinde "doküman incelemesinden" yararlanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, Türkiye'de ortaöğretim matematik dersi öğretim programlarının geliştirme çalışmalarının belirli bir düzen izlemediği, Türkiye'de ve dünyada yaşanan siyasi, ekonomik, toplumsal olayların etkisiyle dönemsel yoğunluk kazanıp, dönemsel duraksamaların yaşandığı sonucuna ulaşılmıştır. 1950'lerden 2000'li yıllara kadar geliştirilen tüm programların davranışçı yaklaşımın etkisinde olduğu, 2005 programıyla birlikte yapılandırmacı yaklaşıma geçildiği tespit edilmiştir. 1987 programıyla birlikte hem günümüzde kullanılan "modern matematiğe" geçilmiş hem de programlara "Eğitim programı" anlayışının gerektirdiği hedefler, eğitim durumları ve değerlendirmeye yönelik yeni boyutlar kazandırılmıştır. Programlarda hedefler Bloom Taksonomisi temel alınarak sınıflandırılmıştır. Ancak 2005 ten sonra genel amaçlar düzeyinde kurulan denge kazanımlara yansıtılamamış, duyuşsal alan kazanımları ihmal edilmiştir. İçeriğin yapılandırılmasında 1991, 1998, 2005 ve 2011 programlarında doğrusal programlama yaklaşımı ağır basarken, diğer tüm programlarda sarmal programlama yaklaşımının baskın olduğu tespit edilmiştir. Programlarda uygulanmaya dönük bilgilendirmenin 1987 programıyla birlikte yer almaya başladığı, özellikle 2005 ve 2011 programlarının bu açıdan en kapsamlı programlar olduğu görülmüştür. Yapılan bu çalışmanın, ortaöğretim matematik dersi öğretim programlarının tarihsel gelişimine ışık tutacağı ve bundan sonra yapılacak program geliştirme çalışmalarına fayda sağlayacağı düşünülmektedir.
Dönüşümcü liderlik ve psikolojik sözleşme arasındaki ilişkiye yönelik öğretmen görüşleri
Bu araştırmada ortaöğretim kurumlarında görevli öğretmenlerin görüşüne göre dönüşümcü liderlik ve psikolojik sözleşme arasındaki ilişkinin ortaya koyulması amaçlanmıştır. Araştırmanın modeli, nicel araştırma yönetimlerinden ilişkisel tarama desenine göre yürütülmüştür. Tabakalı örnekleme yöntemi kullanılan bu araştırmada 400 öğretmenden görüş alınmıştır. Veri toplama amacıyla iki ölçek uygulanmıştır. Dönüşümcü liderlik için Podsakoff ve arkadaşlarının geliştirdiği, Türkçe'ye İşcan tarafından çevrilen "Transformational Leadership Behavior Inventory (TLI)" ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin psikolojik sözleşme düzeylerinin belirlenmesi için Rousseau tarafından geliştirilen, Türkçe 'ye Demirkasımoğlu'nun çevirdiği "The Psychological Contract Inventory (PCI)" ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verileri analizinde Sosyal Bilimler İçin İstatistik Paket Programı 24 kullanılmıştır. Araştırmadan elden edilen verilerin analizinde frekans, aritmetik ortalama, standart sapma ve yüzde değerleri gibi betimsel istatistikler kullanılmıştır. Araştırmanın alt problemleri doğrultusunda değişkenler arasında farklılık olup olmadığının belirlenmesinde iki alt grubu bulunan değişkenler için bağımsız örneklemler t-testi ve üç veya daha çok alt grubu bulunan değişkenler için ise one-way ANOVA testi kullanılmıştır. ANOVA testi ile elde edilen istatistiksel olarak anlamlı farkların hangi gruplar arasında olduğunu bulmak için Hochberg's GT2 Tesi uygulanmıştır. Dönüşümcü Liderlik ile psikolojik sözleşme arasındaki ilişkiyi tespit edebilmek için Pearson Korelasyon Katsayısı hesaplanmış ve dönüşümcü liderliğin psikolojik sözleşme algısını yordama düzeyini belirlemek için Çoklu Doğrusal Regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, dönüşümcü liderlik davranışının psikolojik sözleşme algısını orta düzeyde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenler sırasıyla ilişkisel, dengeli, geçişsel ve işlemsel psikolojik sözleşme algısına sahiptir. Bu sonuçlara göre yöneticileri dönüşümcü lider olarak tanımlayan öğretmenler olumlu psikolojik sözleşme geliştirmişlerdir.
Ortaöğretim kurumlarında entelektüel sermaye birikimi ile öğretmen performansı arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı Diyarbakır ili merkez ilçelerinde bulunan resmi ortaöğretim kurumlarında entelektüel sermaye birikimi ile öğretmen performansı arasındaki ilişkiyi öğretmen görüşlerine göre belirlemektir. İlişkisel tarama modelinde hazırlanan araştırmanın örneklemini, 2021-2022 eğitim-öğretim yılı içerisinde Diyarbakır ilinin merkez ilçelerindeki resmi ortaöğretim kurumlarında çalışan 322 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında verilerin toplanması için ''Okullarda Entelektüel Sermaye Birikimi Ölçeği'' ve ''Öğretmen Performansı Değerlendirme Ölçeği'' kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, ilişkisiz örneklemler için t testi, tek yönlü ANOVA testi, Kruskal-Wallis H testi, Spearman korelasyon katsayısı ve Basit Doğrusal Regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda ortaöğretim kurumlarının entelektüel sermaye birikimlerinin orta düzeyde olduğu en yüksek entelektüel sermaye birikiminin insan sermayesi boyutunda, en düşük birikimin ise ilişkisel sermaye boyutunda olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin kendi performanslarına ilişkin algılarının yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin okullarına yönelik algıladıkları entelektüel sermaye birikimi veya alt boyutlarında ortaöğretim kurum türü, çalıştıkları okulun büyüklüğü ve öğretmenlerin eğitim düzeyi, öğretmenlerin branşları değişkenlerine göre anlamlı biçimde farklılaştığı; kıdemleri, mevcut okullarındaki çalışma süreleri ve ders dışında okulda geçirdikleri zamana göre anlamlı biçimde farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca ortaöğretim kurumlarındaki entelektüel sermaye birikimi ile öğretmen performansı arasında orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiş ve entelektüel sermayenin öğretmen performansı üzerinde etkili bir kavram olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlardan hareketle politika yapıcılara ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.
Ortaöğretimde sağlık konusunun program, öğretmen ve öğrenci açısından incelenmesi
Gençlerin sağlık eğitimi aracılığıyla davranışlarına yansıyan değişiklikler, genç yaşlarda edinilen hastalıkları azaltmanın yanı sıra sıklıkla karşılaşılan sağlık sorunlarının aşılmasına da katkı sağlayacaktır. Bu çalışmanın amacı ortaöğretimde sağlık konusunun program, öğrenci ve öğretmenler açısından incelenmesidir. Çalışmada karma yöntem kullanılmıştır. Nicel veri toplama aracı, araştırmacılar tarafından geliştirilmiş olan ''Sağlıkla İlgili Görüşler Anketi''dir, nitel veri toplama aracı ise "Sağlık Kavramına İlişkin Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu''dur. Nicel veri örneklemini Ankara ilinden seçilen Anadolu Liseleri'nin 9, 10, 11 ve 12. sınıflarına devam eden 623 öğrenci oluşturmaktadır. Nitel veri örneklemi ise ortaöğretim kurumlarında görev yapan 28 öğretmen ve 26 öğrencidir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, korelasyon ve içerik analizi kullanılmıştır. Çalışmada doküman analizi ve öğretmen görüşlerinden elde edilen sonuçlara göre; sağlık bilgisi ve biyoloji öğretim programları, süre ve sağlığı sürdürme teması açısından geliştirilmelidir. Ayrıca programların güncelleştirilmeleri ve daha fazla bağlam temelli olarak işlenmeleri gerekmektedir. Öğrencilerin sağlıklı yaşam davranışlarına ilişkin görüşleri genel olarak orta düzeyde dağılmaktadır. Adölesan Yaşam Stili Profili Ölçeği ve alt boyutlarına ait puanları da orta düzeydedir. Öğrencilere ait değişkenler, sağlığa ilişkin görüşler ve yaşam stili profilleri ile zayıf veya orta, anlamlı ilişkiler içerisindedir. Nicel ve nitel analizler birlikte değerlendirildiğinde; öğrencilerin başlangıçtaki sağlıklı davranışlarda bulunma niyetlerinin, sonuçtaki niyetten yüksek olduğu görülmektedir. Nitel sonuçlara göre; öğrencilerin, sağlığın sosyal yanını yeterince vurgulamadıkları ve çevresel kaynaklardan daha çok destek bekledikleri görülmektedir. Öğretmenlerin de sosyal destek olma rolünü benimsedikleri ve sağlıkla ilgili hizmet içi eğitim almaya istekli oldukları görülmüştür.
Ortaöğretim kurumlarına yerleştirmede kullanılan merkezi sınav puanlarının geçerlik çalışması
Bu araştırmanın amacı; seçme yerleştirme amaçlı yapılan ve yüzbinlerce öğrenci hakkında hayati kararlar veren, sınavla öğrenci alan ortaöğretim kurumlarına ilişkin merkezi sınav (OKMS) puanlarının ölçüt geçerliğine ve sonuçsal geçerliğine ilişkin kanıtların toplanmasıdır. Karma yöntemle modellenen araştırmanın nicel boyutunda, eğitim sisteminin geri bildirimi ve bütünlüğüne katkı sunmak ve eğitim müfredat sisteminin sarmal yapısının görülmesi amacıyla aynı öğrencilerin 8. ve 9. sınıf akademik başarı puanları ile OKMS alt testleri ham puanlarından elde edilen veri setleri arasındaki ilişkileri açıklamak için merkezi sınavın uygunluk (uyum) ve yordama geçerlik düzeyleri belirlenmiştir. Nitel boyutta ise bu sınavın hedeflenen amaçlarla ve diğer sosyal değerlerle ne kadar tutarlı olduğunun belirlenmesi ve ölçme sonuçlarının ters etkileri konularında bilgi toplayabilmek adına sonuçsal geçerlik ve ölçüt geçerliği bağlamında farklı paydaşlardan (öğrenci, öğretmen, veli) görüşler alınmıştır. Araştırmanın ölçüt geçerliğine ilişkin nicel sonuçlarına göre 8. ve 9. sınıf yılsonu akademik başarı puanları OKMS alt test puanlarını yeterli düzeyde açıklamaktadır. Bununla birlikte uygulamaya konulan yenilikler, araştırmaya konu olan paydaşlar tarafından kısmen olumlu olarak nitelendirilmesine rağmen, günümüze kadar sıklıkla değişikliğe uğrayan sistemlerin genelinde olduğu gibi uygulanan son sistemin de bazı temel problemleri ortadan kaldırmadığı göze çarpmaktadır.
Ortaöğretim kurumlarında görev yapan müdürlerin kullandıkları etkileme taktikleri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim kurumlarındaki müdürlerin kullandıkları etkileme taktiklerinin öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları ile ilişkisini tespit etmektir. Araştırma, ilişkisel tarama modeliyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, 2016–2017 eğitim-öğretim yılında Ankara ilinin, Çankaya, Etimesgut, Keçiören, Mamak ve Yenimahalle ilçelerindeki resmi ortaöğretim kurumlarında görev yapmakta olan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, tabakalı örnekleme yöntemine göre seçilen 405 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında "Çalışanlara Yönelik Etkilenen Davranış Ölçeği" ve "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 22.00 ve Lisrel 8.80 paket programları kullanılmıştır. Ölçeklerdeki değişkenlere göre parametrik testlerde t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA), parametrik olmayan testlerde ilişkisiz ölçümler için Kruskal Wallis H-testi ve Mann-Whitney U-testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı, yordayıcı değişkenlerin incelenmesinde ise Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre ortaöğretim kurumlarında görev yapan yöneticilerin en çok kullandıkları etkileme taktiğinin "kurallara uygunluk", en az kullandıkları etkileme taktiğinin ise "kişisel yakınlığı kullanma" olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin de görev yaptıkları kurumlara en fazla duygusal bağlılık boyutunda bağlı oldukları belirlenmiştir. Ayrıca araştırma sonucunda, okul müdürlerinin kullandıkları etkileme taktikleri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasında anlamlı düzeyde ilişkiler bulunmuştur. Örgütsel bağlılık ölçeği genelinin akıl yoluyla ikna, teşvik edici talepte bulunma, kurallara uygunluk, bilgilendirme, baskı yapma, iş birliği yapma, takdir etme, istişarede bulunma, başkaları ile koalisyon kurma alt boyutları ile anlamlı düzeyde ilişkisi bulunmaktadır. Okul müdürlerinin öğretmenleri etkilerken daha fazla ılımlı taktikler (takdir etme, bilgilendirme, işbirliği yapma, istişarede bulunma) kullanmaları sağlanmalıdır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri orta düzeyde çıkmaktadır. Öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerinin arttırılmasına yönelik çalışmalar yapılmalıdır.
Ortaöğretimde virüs konusunun program, öğretmen ve öğrenci açısından incelenmesi
Gelişen teknoloji ve bilime paralel olarak bireylerin ihtiyaçlarının karşılanması ve toplumsal hedeflere ulaşılmasını amaçlayan eğitimin bunu gerçekleştirebilmesi nitelikli eğitim programlarıyla mümkün olabilecektir. Eğitimin etkili olabilmesi ve amaçlarının yüksek düzeyde gerçekleştirebilmesinin öğretmenler, öğrenciler ve mevcut öğretim programları arasındaki uyumla olabileceği düşünülmektedir. Bu araştırmada ortaöğretimde virüs konusunun öğretim programlarındaki yeri ve biyoloji öğretmenleri ile ortaöğretim öğrencileri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda virüs konusunun yer aldığı ortaöğretim biyoloji ve sağlık bilgisi dersi öğretim programlarında yer alan virüs konusu sınıf düzeyi, içerik ve kazanımlar açısından değerlendirilmiştir. Programların uygulayıcıları olan biyoloji öğretmenlerinin ve farklı sınıf düzeylerinde biyoloji ve sağlık bilgisi öğretim programları ile öğrenim gören öğrencilerin virüsler konusundaki görüşleri ele alınarak virüs konusunun değerlendirilmesine ilişkin bilgi edinilmiştir. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Karma yöntem araştırmaları, sosyal bilimlerden özellikle eğitim bilimlerinde disiplinler arası araştırmaların gerçekleşmesi ile araştırılan olayın çeşitli yönlerini açığa kavuşturmaya yardımcı olmaktadır. Bu araştırmanın evrenini nicel yöntem için Ankara İlindeki merkez ilçelerdeki resmi Anadolu Liseleri'nin 9., 10., 11. ve 12. sınıf düzeylerinde öğrenime devam eden öğrenciler oluşturmaktadır. Nitel veriler için ise çalışma grubu oluşturulmuştur. Araştırma örneklemi, evrenden basit seçkisiz örnekleme (random) yöntemi ile seçilen okullardan elde edilmiştir. Bu bağlamda araştırmanın örneklemini Ankara ilinin merkez ilçelerindeki resmi Anadolu Liseleri'nin 9., 10., 11. ve 12. sınıf düzeylerinde öğrenime devam eden ve evreni temsil eden 670 öğrenci oluşturmaktadır. Nitel veriler için çalışma grubunu ise amaçlı örnekleme ile maksimum çeşitlilik yöntemine göre oluşturulan nicel veri toplamak amacıyla gidilen ortaöğretim kurumlarında görev yapmakta olan 26 biyoloji öğretmeni ve nicel veri uygulanan öğrencilerden 51 tanesi oluşturmaktadır. Araştırmada doküman olarak, virüs konusunun ortaöğretim programındaki yerinin incelendiği veri kaynakları olan Biyoloji ve Sağlık Bilgisi Öğretim Programları kullanılmaktadır. Nicel veri toplama aracı, araştırmacılar tarafından geliştirilmiş olan ''Virüslerle İlgili Görüşler Anketi''dir. Nitel veri toplama aracı olarak ise ''Virüsler Konusuna İlişkin Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu'' kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre ortaöğretim biyoloji ve sağlık bilgisi dersi öğretim programlarında virüslere ilişkin kazanım sayısının ve ayrılan sürenin yetersiz olduğu, genelde virüsler konusunun dönem sonuna tekabül etmesinin konunun öğrenilmesinde dezavantajlı durumlar yarattığı ortaya çıkmaktadır. Öğrencilerin ve öğretmenlerin virüslerin öğrenilmesine ilişkin verdikleri önem ''günlük hayat ile konunun ilişkilendirilmesi'' bağlamında paralellik göstermektedir. Bunun yanı sıra öğrenciler daha çok öğretmenin alan yeterliliği sayesinde virüslerin etkili bir şekilde öğrenileceğini ileri sürse de, öğretmenler konuya ilişkin görsel materyaller ile konunun daha etkili öğrenilebileceğini düşünmektedirler.
2018 ortaöğretim İngilizce dersi öğretim programının uygulanmasında karşılaşılan sorunlara ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri
Bu araştırmanın amacı, Çankırı ilinde ortaöğretim kurumlarında, 2018 yılında yenilenen İngilizce öğretim programının uygulanmasında yaşanan problemleri, öğretmen ve öğrenci perspektifinden ortaya koymaktır. Araştırma, Çankırı merkez ilçede yer alan ortaöğretim kurumlarından seçilen İngilizce öğretmenleri ve öğrencilerle yürütülmektedir. Çalışmada nitel ve nicel araştırma yöntemi birlikte kullanılmaktadır. Nitel veriler, öğretmenlerle yapılan görüşmelerle toplanmış ve görüşme formunda bulunan açık uçlu sorular kullanılarak kodlar belirlenmiş ve sonrasında bu kodlar temalar şeklinde düzenlenmiştir. Nicel veriler ise öğretmenler ve öğrenciler için ayrı ayrı hazırlanmış olan beşli likert tipi anketler yoluyla elde edilmiş ve verilerin analizi için frekanslar ve yüzdeler belirlenmiştir. Karşılaşılabilecek sorunlar; araştırmanın alt problemlerine paralel olacak şekilde okul idaresi, öğrenci, öğretmen, okulun fiziksel ortamı, ders materyalleri ve yabancı dil öğretim programı olarak kategorilendirilmiştir. Araştırmanın sonunda, yaşanan sorunları ortadan kaldırabilecek ve yaşanabilecek muhtemel sorunları önleyecek öneriler sunulmaktadır. Araştırma, 2018 yabancı dil öğretim programının uygulanmasında yaşanan sorunları nicel ve nitel veriler yardımıyla ortaya koyarak alanyazına katkı sağlamayı hedeflemektedir. Araştırmanın sonucunda, öğretmenlerin; öğrencilerin motivasyon eksikliği ve ilgisizliğinden, ders kitaplarından büyük ölçüde memnun olmadığı; okul idaresinin katkılarından ve yabancı dil politikasındaki gelişmelerden ise genel olarak memnun olduğu görülmüştür. Öğrencilerin büyük çoğunluğunun ise İngilizce öğrenmenin gerekliliğinin farkında olduğu ancak İngilizceyi günlük yaşamda kullanma alanlarının kısıtlılığından yakındıkları görülmüştür. Bahsi geçen sorunlarla ilgili olarak araştırmanın sonunda önerilere yer verilmiştir. Öğretmenlerin yaşadığı sorunlarla ilgili olarak, ders kitaplarının seçiminde öğretmenlerin söz sahibi olması gerektiği, teknolojik donanımın sağlanması ve öğrenci motivasyonuna olumlu katkı sağlayacak etkinliklerin öğretim programına eklenmesi gerektiği ifade edilmiştir. Öğrenciler için ise hedef dili günlük hayatlarında daha fazla kullanabilecekleri ortamlar yaratılması gerektiği belirtilmiştir.
Ortaöğretim kurumları bilgisayar bilimi dersi öğretim programının öğretmen görüşleri açısından incelenmesi
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından teknolojik gelişimin getirilerine uygun olarak hazırlanan Bilgisayar Bilimi dersi liselerde 2017-2018 Eğitim Öğretim yılından itibaren uygulanmaya başlanmıştır. Araştırmayla Bilgisayar Bilimi dersine giren öğretmenlerin program hakkındaki görüşlerini ve deneyimlerini ortaya çıkarıp, araştırma bulgularının karar alıcılar ve uygulayıcılar için öneriler sunması amaçlanmaktadır. Açıklayıcı sıralı karma yöntem kullanılan araştırmanın nicel bölümünde Türkiye'deki liselerde Bilgisayar Bilimi dersine giren 106 bilişim teknolojileri öğretmenine uygulanan anket ile öğretmenlerin program hakkında görüşleri betimlenmiş; nitel bölümünde ise İzmir'deki liselerde bu derse giren 6 bilişim teknolojileri öğretmeni ile nicel verilerden yararlanarak hazırlanan yapılandırılmış görüşme formu ile yüz yüze görüşme yapılarak durumun ayrıntılarına inilmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda derse giren öğretmenler, programın kazanımlarının 21. yüzyıl gereksinimlerine uygun olduğunu ancak bazı konularda gereksiz ayrıntılara girildiğini, okullarının mevcut şartları doğrultusunda kazanımların gerçekleştirilmesinin çok zor olduğunu; basılı bir ders kitabının bulunmamasının, öğrenme öğretme yaşantılarının planlanması konusunda öğretmene rehber olamamasının ve hizmetiçi eğitimin düzenlenmemiş olmasının eksiklik olduğunu dile getirmişlerdir.
Türkiye'de ilköğretimden ortaöğretime geçiş uygulamalarıyla ilgili üniversitelerde yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı; Türkiye'de ilköğretimden ortaöğretime geçiş uygulamaları ile ilgili üniversitelerde lisansüstü düzeyde, 2000 ile 2020 yılları arasında gerçekleştirilmiş YÖK Ulusal Tez Merkezinde bulunan ve internet ortamında erişime açık olmasına izin verilen yetmiş dokuz adet lisansüstü çalışmanın, çeşitli değişkenlere göre dağılımının nasıl gerçekleştiğini incelemek ve değerlendirmektir. Bu araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Tezler titizlikle okunmuş, bulgular genel tablo üzerinde kategorilere, frekanslara, yüzde tablolarına ve sütun grafiklerine dönüştürülmüş ve değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda incelenen tezlerin %95 oranında yüksek lisans olarak çalışıldığı, tezlerin yoğun olarak 2010 ve 2020 yılları arasında gerçekleştirildiği, en fazla lisansüstü çalışmaların sırasıyla Gazi, Hacettepe, Abant İzzet Baysal ve Ankara Üniversitelerinde yapıldığı görülmektedir. Prof. Dr. danışman unvanının %38 oran ile dikkat çekici olduğu, örneklem seçiminde %47 oranında öğrencilerle çalışıldığı, nicel araştırma modelinde gerçekleştirilen çalışmaların yüksek olduğu, içerik temalarına göre dağılımında ise Ortaöğretime Geçiş Genel Değerlendirmenin ön plana çıktığı görülmektedir. Tezlerin içerik temaları incelendiğinde, ortaöğretime geçiş sınav sorularının hangi özelliği ne kadar ölçtüğü konusunda soru işaretlerinin bulunduğu bir durumda öğrencide var olan ilgi ve yeteneği keşfetmesine ortam hazırlamadan öğrencileri sınavı kaybetti olarak nitelemenin doğru bir yaklaşım olmadığı düşünülmektedir. Sınav uygulamalarının dışında, öğrencilerin "yönlendirmeye" dayalı olarak farklı uygulama sistemleriyle ortaöğretime geçişinin sağlanabileceği düşünülmektedir. Bu araştırmadaki bulgulara ve ulaşılan sonuçlara bağlı olarak çeşitli öneriler geliştirilmiştir.