Türkiye'de kentleşme politikaları ve konut talebini etkileyen faktörler: SVEC analizi

Konut sadece bir mal değil aynı zamanda yatırım aracı olarak da kullanılmaktadır. Bu karakteristik özelliğinden dolayı konut sektörü ekonomide önemli bir yer tutmaktadır. Ayrıca konut tüketim harcamaları ve toplam refahın da önemli bir göstergesi olarak nitelendirilmektedir. Konut ve barınma maliyeti, hane içi harcamaların büyük bir bölümünü oluşturur. Bununla birlikte konutun salt bir ekonomik araç değil sosyo-kültürel politika uygulamalarında da yönlendirici bir araç olması kent ve kentleşme kavramları da kalkınmanın odağına yerleştirmektedir. Türkiye'de 1986 ve 2010 yılları arası konut ve kent ekonomisi politikaları incelendiğinde, yüksek enflasyon, Güney Doğu Asya Ekonomik krizi, Marmara depremi ve 2001 ve 2008 krizleri dolayısıyla sektörde büyük oranda dalgalanmalar meydana geldiği görülmektedir. Bununla birlikte planlı kalkınma dönemi de dâhil olmak üzere kent ve kentleşme ile ilgili etkin bir politikadan bahsedilememektedir. Çalışmada, konut talebi ile konut talebinin makroekonomik belirleyicileri arasındaki ilişki analiz edilmiştir. Çeyrek veriler kullanılarak oluşturulan model 1998 ve 2013 yılları arasını kapsamaktadır. Konut talebi belirleyicisi olarak "Yapı Kullanım Belgeleri" belirlenmiştir. Gayrisafi Yurt İçi Hâsıla, Enflasyon Oranı, Konut Kredisi Faiz Oranı, Para Arzı ve Borsa Endeksi bağımsız değişkenler olarak kullanılmıştır. Veriler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'ndan (TCMB) alınmıştır. Belirtilen değişkenler kullanılarak, model Johansen Eşbütünleşme Analizi ve Yapısal Hata Düzeltme Modeli ile sınanmıştır. Anahtar Kelimeler: Konut Piyasası, Konut Talebi, Kentleşme, SVEC Analizi, Türkiye