Türkiye'de konut talebini etkileyen faktörler

Bu çalışmada Türkiye'de konut sektörünün talep yönünü etkileyen faktörler 2013:1-2021:6 dönemlerine ilişkin zaman serisi verileri ile araştırılmıştır. Makro boyutlu bu çalışmada yer alan veriler; konut satışları, faiz oranı, konut bakım ve onarım fiyat endeksi, işsizlik oranı, konut fiyat endeksi, tüketici fiyat endeksi ve tüketici güven endeksidir. Ekonometrik yöntem olarak çalışmada, Granger nedensellik testi, etki-tepki analizi, varyans ayrıştırma analizi ve ARDL analizi uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre, konut fiyat endeksinden, faiz oranından ve işsizlik oranından konut satışlarına doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğu gözlenmektedir. Etki-tepki analizi sonuçlarına göre; konut fiyat endeksine, faiz oranına, işsizlik oranına ve tüketici güven endeksine verilen bir standart sapmalık şok karşısında konut satışlarının önce azaldığı, sonra arttığı görülmektedir. Benzer şekilde; tüketici fiyat endeksine, konut bakım ve onarım fiyat endeksine bir standart sapmalık şok verildiğinde ise konut satışlarının artan yönde tepki verdiği görülmektedir. Diğer taraftan Varyans ayrıştırma analizi sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde, konut satışlarındaki değişmelerin büyük çoğunluğunun kendisi ile açıklandığı, daha sonra konut fiyat endeksi, işsizlik oranı, faiz oranı, tüketici fiyat endeksi, tüketici güven endeksi ve konut bakım onarım fiyat endeksi ile açıklandığı görülmektedir. ARDL sınır testi, değişkenler arasında uzun dönemde eşbütünleşme ilişkisi olduğunu göstermektedir. Uzun dönemde faiz oranı, işsizlik oranı ve tüketici güven endeksi değişkenlerindeki artışın konut satışlarını düşürdüğü, bunun yanı sıra konut bakım onarım fiyat endeksindeki ve tüketici fiyat endeksindeki artışın konut satışlarını arttırdığı söylenebilmektedir. Anahtar Kelimeler: Konut Talebi, Granger Nedensellik Testi, Etki-Tepki Analizi, Varyans Ayrıştırma Analizi, ARDL Analizi