Türkiye'nin dışa açık büyüme stratejisinin siyasi ve ekonomik sonuçları

Gelecekte uygulanacak büyüme stratejilerini oluşturmak için Türkiye'nin büyüme sürecinde uyguladığı stratejileri ve bunların siyasi ve ekonomik sonuçlarının değerlendirmek gerekmektedir. Bu nedenle Cumhuriyet döneminde ki büyüme hedefleri ve gerçekleşmeleri kronolojik olarak incelenmiştir. Bu bağlamda ülkenin dışa açık büyüme stratejisi sürecinde ki dış ticaret, dış borç ve diğer yabancı sermaye akımlarının büyümeye etkileri araştırılmıştır. Büyüme olgusu ekonomik sosyal, siyasi ve diğer pek çok alanla ilişkilendirildiğinden tezimize konu olan dışa açık büyüme modeli sonuçları itibariyle ülkeyi küresel sisteme entegre eden bir model olarak da ortaya çıkmıştır. Tezimiz, Türkiye'nin içe dönük büyüme modeli yerine, tam dışa açık ekonomik modele geçişinin siyasi ve ekonomik alanlarda aşırı dışa bağımlılık olgusunun sorgulanması gereksinimine dayandırılmıştır. Bu modelin uygulanması sonucu Türkiye ekonomisi daha da dışa bağımlı hale gelmiştir.Türkiye'de büyüme olgusu, 1980'e kadar olan dönemde devletin öncülüğünde ithal ikameci bir üretim süreci ile gerçekleştirilmiştir. İçe dönük sanayileşmeyi önceleyen koruma anlayışının esas alındığı bu süreçte, Türkiye'nin gelişmekte olan ekonomisi 1980'e kadar dış şoklara karşı koruma altında tutulmuştur. 1980'e gelindiğinde, Türkiye'de sosyal ve ekonomik yapıdaki tıkanıklıkların nedeni olarak, içe dönük karma ekonomi modelini gören dönemin hükümeti, 24 Ocak 1980 kararları ile Türk ekonomisinde liberal politikalar uygulatarak Türk ekonomisini dışa açık hale getirmiştir.Bu dönüşüm etkilerini; özellikle dış ticaret, dış borçlar ve ülkeye yabancı sermaye girişleri üzerinde göstermiş, ekonomik, siyasi ve sosyal alanlarda da köklü değişimleri beraberinde getirmiştir. Türkiye'nin dışa açılma strateji politikalarının sosyal, siyasi ve ekonomik sonuçlarının yansımalarını bilmek, gelecekte takip edilecek stratejiyi belirlemek için bir gerekliliktir.