Türkiye`nin toplam enerji tüketiminin ekonomik büyüme üzerine etkisi: Fourier birim kök ve fourier adl eş-bütünleşme yaklaşımı

Bu tez çalışmasında, Türkiye`nin verilerinin ulaşılabilirliğide göz önüne alınarak 1971-2019 yılları arasında olan toplam enerjinin tüketiminde ve ekonominin büyümesi arasında olan ilişki araştırılmıştır. Bu çalışmanın, literatüründe olan diğer çalışmalarından farklı olması durumunda değişkenlerin durağanlıkları için eski nesil birim kök testlerinin; ADF, PP ve KPSS testlerinde yanı sıra olarak bilinen, yapısal kırılmaları dikkate alınması durumunda ve son zamanlar sıklıkla kullanılan yeni nesil birim kök testleri; Fourier KPSS, Fourier ADF, Esnek Fourier ADF, Kesirli Esnek Fourier ADF de kullanılmaktadır. Değişkenler arasında uzun dönem denge ilişkisi için eski yöntemlerden olan; Johansen ve ARDL eş-bütünleşme testlerinin yanı sıra yeni yöntemlerden olan; Fourier ADL eşbütünleşme testi de kullanılmıştır. Ayrıca değişkenlerinim arasında olan nedensellik ilişkisi için Toda-Yamamoto ve yapısal kırılmalarını dikkate alınması durumu Fourier Toda Yamamoto nedensellik testi uygulanmıştır. Çalışmadaki bulgulara göre ilk olarak değişkenlerin durağanlıkları incelenmiştir. Bu durağanlık testlerinin ortak sonucu olarak, ekonomik büyüme ve enerji tüketimi değişkeni birinci farkında durağan bulunmuştur. ARDL ve Johansen testlerine göre değişkenler arasında uzun dönem denge ilişkisi bulunsada Fourier ADL testine göre bulunmamıştır. Çeşitli uzun dönem tahmin yöntemleri kullanılarak enerji tüketiminin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi yorumlanmıştır. ARDL uzun dönem tahmin sonucuna göre Enerji tüketiminde %1`lik artış ortalama olarak ekonomik büyümede %1.64 oranında artışa neden olmaktadır. Ayrıca, Toda-Yamamoto ve Fourier Toda-Yamamoto nedensellik testine göre değişkenler arasında anlamlı bir nedensellik ilişkisi bulunmamıştır.