Türkiye' de piyasaya sürülen soya tohumlarında GDO (Genetiği değiştirilmiş organizma) taraması ve GDO saptanan tohumlara uygulanan gıda proseslerinin kantitatif analize etkisi

Son yıllarda gelişen bilimsel çalışmalarla beraber, dünyanın açlık sorununa çare bulması için tarım ürünlerinin genetiği değiştirilerek daha yüksek verim elde edilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda geliştirilen genetiği değiştirilmiş tarım ürünlerinin başında soya gelmektedir. Bitkinin, herbisitlere daha dayanıklı olması, ürün kalitesinin arttırılması gibi sebeplerle genetiği değiştirilmiştir. Soya uzak doğu ülkelerinde günlük diyetin bir parçasıdır. Zengin protein ve karbonhidrat içeriği ile beslenmede önemli bir yere sahiptir. Soya ürünleri de çeşitli fonksiyonel özellikleri ile önem arz etmektedir, örneğin, inek sütüne alerjisi olanlar veya vejetaryenler için soya sütü ile alternatif bir beslenme kaynağını oluşturmaktadır. Türkiye soya ile yakın bir zamanda tanışmıştır. Birçok bölgemizde soya yetiştirilmektedir. Türk halkı, haber kaynaklarından elde edilen bilgi ışığında soya ve ürünlerinin büyük çoğunluğunun genetiğinin değiştirildiğini düşünmektedir ve bu nedenle soya ürünlerinin kullanıldığı ürünlere şüpheyle yaklaşmaktadır.Bu amaçla çalışmamızda Türkiye' nin 14 farklı ilinde piyasaya sürülen soya örneklerinin (Adana, Osmaniye, Mersin, Hatay, Kahramanmaraş, Elazığ, Şanlıurfa Malatya, Konya, Erzincan, Sakarya, Samsun, Bingöl ve Tekirdağ) ve ayrıca İstanbul-Kuru Gıda Hali' nden temin edilen 2 adet soya örneğinin GDO taraması yapılmıştır. GDO taramaları Kantitatif Real-Time PCR' da hibridizasyon probları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Soyada GDO varlığını tanımlayan 35S promotor ile NOS terminatör genleri 7 örnekte (Adana, Hatay, Şanlıurfa, Konya, Sakarya, Bingöl ve Tekirdağ) tespit edilmiştir. Sıcaklığın GDO üzerine etkisini incelemek amacıyla GDO tespiti yapılan Adana yöresine ait numuneden bisküvi yapılarak 180 oC' de 15 dakika pişirilmiştir. Sıcaklığın GDO miktarında yaklaşık %58 oranında azalttığı görülmüştür. Türkiye' de Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmelik kapsamında çerçevesinde GDO içeren tarımsal üretim yapılması sınırlandırılmıştır. Çalışmalarımızın sonucunda Türkiye' de GDO' lu soya tarımının yapıldığı ortaya çıkarılmıştır.