Türkiye'de ulusal basında çevre haberciliği üzerine eleştirel bir inceleme

İnsan faaliyetlerinden kaynaklanan gezegen ölçeğindeki ekolojik yıkım, çevre konusunu 20. yüzyılın ikinci yarısından bu yana politik ve kamusal gündemin merkezine taşımıştır. Medya, çevre meselelerinin tanımlanması ve anlaşılması ve de politika, toplum ve bilim alanındaki paydaşları bir araya getirerek, ortak çözüm yollarının araştırılması ve geliştirilmesi için etkileşim sağlayacakları bir alandır. Çevre ve medya ilişkisinden yola çıkan bu araştırma, medyanın etik ve politik sorumluluğunu tartışarak, bu ilkeler çerçevesinde çevre gazeteciliğini ele almaktadır. Çevre gazeteciliğinin performansına odaklanan çalışmada, bu alanda yaşanan sorunlara ve nedenlerine değinilerek etik çerçevede nitelikli bir haberciliğin izi sürülmektedir. Bu kapsamda, Türkiye'de ulusal basından farklı politik görüşleri yansıtması amacıyla, Akşam, Birgün, Cumhuriyet, Hürriyet, Milliyet, Sabah olmak üzere altı medya kuruluşu seçilerek içerikleri incelenmiştir. Çevre gazeteciliği bağlamında ele alınmak üzere, Cerattepe Madeni, Akkuyu Nükleer Santrali ve 3. Havalimanı konularından son beş yıl içinde gerçekleşen ikişer olay üzerinde medya içeriklerine nitelik analizi, içerik analizi ve söylem analizi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, medyanın içinde bulunduğu kültürel, politik ve toplumsal koşulların çevre haberlerine nasıl yansıdığı ortaya konmuştur. Çevre konularının ülkenin gündeminde yer alma biçimine bakıldığında, haberlerin çevresel bağlamından ziyade politik ve ideolojik çerçevede ele alındığı görülmektedir. Bu araştırmada, ulusal basının habercilik temel niteliklerinde düşük, çevre gazeteciliği niteliklerinde ise oldukça düşük seviyede bir performans gösterdiği bulgulanmıştır. Türkiye'de çevre gazeteciliğinin bir uzmanlık olarak gelişmesi için, medyanın bu tezde değinilen yöntemleri uygulayabileceği düşünülmektedir.