Tütün kontrolü kapsamında uluslararası ticaret anlaşmalarının halk sağlığı politikaları ile olan boyutları ve ihtilafları

Bu yüksek lisans tezi, tütün kontrolü kapsamında halk sağlığı politikalarını tehdit eden uluslararası ticaret anlaşmalarının boyutları ve ihtilaflarını incelemektedir. Tez ayrıca Dünya Ticaret Örgütü Anlaşmaları ve bu anlaşmaların sağlık ve sağlık politikalarını etkileyebilecek şekilde incelemektedir. Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması (GATT), Ticarette Teknik Engeller Anlaşması (TTE), Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları (TRIPS), Hizmet Ticareti Genel Anlaşması (GATS) gibi Dünya Ticaret Örgütü ticaret anlaşmaları, ticaret tabanlı tehditlerden tütün kontrol önlemlerini yeterince korumamakta ve bu anlaşmalar ticari engelleri azaltmak, rekabeti artırmak, fiyatları düşürmek ve tüketimi teşvik etmek amacını taşırlar. Diğer yandan tütün kontrol önlemleri ise sağlık ve sosyal sorunları azaltmak amacıyla pazara giriş ve tüketimi azaltmayı, fiyatları yükseltmeyi ve reklam ve özendirmeyi kısıtlama hedefini gerçekleştirmeye çalışır. Ancak uluslararası anlaşmalar himayesinde halk sağlığına ilişkin hususlar olmadan yapılan müzakerelerde, hükumetler ve işletmeler ticarette tehdit olarak gördükleri bu korumalara karşı çıkabilmektedir. Tütün kontrol savunucuları, serbest ticaret ve halk sağlığı arasındaki ihtilafları bilmeli ve tütünü ticaret anlaşmalarından muaf tutma yönünde çalışma yapmalıdır. Halk sağlığına karşı serbest ticaret hususunda Dünya Ticaret Örgütü ve Dünya Sağlık Örgütü arasında ihtilaflar bulunmaktadır. Bu yönde Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi, tütün kontrol politikalarını koruma ve halk sağlığına hizmet etme potansiyeline sahip bir sözleşmedir. Anahtar Kelimeler: Tütün Kontrolü, Halk Sağlığı Politikaları, Uluslararası Ticaret Anlaşmaları, Uluslararası Sözleşmeler