Tuz stresinin bazı palmiye türü tohumlarının çimlenmesi üzerine etkisi

Bu çalışmada Washingtonia filifera, Phoenix theophrasti türleri ile Phoenix dactylifera türünün farklı orijinlerinde tohumların tuz stresi altındaki çimlenme tepkimeleri araştırılmıştır. Bu amaçla öncelikle tohumların bazı morfolojik özellikleri (çap, boy, bindane ağırlığı) ve rutubet yüzdeleri tespit edilmiştir. Daha sonra NaCl çözeltisi kullanarak farklı tuz stresi sevilerinde (Kontrol, 50, 100, 150, 200, 300 ve 400 mM) çimlendirme testleri gerçekleştirilmiştir. Çimlendirme testleri İnkübatörde 25°C sıcaklıkta 45 gün sürede tamamlanmıştır. Testler öncesinde tohumlarda yüzey sterilizasyonu yapılmıştır. Çimlendirme testleri sonrasında tohumların çimlenme yüzdeleri (ÇY) ve ortalama çimlenme süreleri (OÇS) hesaplanmıştır. Çalışma sonunda tuz stresi seviyesi arttıkça ÇY değerlerinde düşüş OÇS değerlerinde artış gözlemlenmiştir. Ayrıca bu değerler bakımından türler arasında önemli farklılıkların olduğu istatistiksel olarak da ispat edilmiştir. Buna göre Phoenix dactylifera türü Nabi-sultan orijini 200mM tuz stresi seviyesinde %86, Harissa orijini %68 lik bir ÇY göstererek Washingtonia filifera türüne göre tuza dayanıklı tespit edilmiştir. 300mM tuz stresi seviyesinde ÇY değerlerinde türlerde kırılma noktası olmuş 400mM tuz stresi seviyesinde ise hiçbir türde çimlenme değeri elde edilememiştir. Çalışmada stres sevilerine göre palmiye türlerinde OÇS 21,0 ile 33,8 gün arasında değişmiştir. Ayrıca Phoenix theophrasti türünde tüm tuz stresi seviyelerinde herhangi çir çimlenme değeri elde edilememiştir. Bu durum tohumun biotik ve abiotik bir etmene maruz kaldığı ya da uygun koşullar altında saklanmaması ile açıklanabilir. Bu çalışmada, tuzluluğa daha dayanıklı olduğu tespit edilen türlerin tuzlu topraklardaki bitkilendirme çalışmalarında kullanılması başarıyı arttırabilir.