Üçüncü basamak bir hastanede bakılan 25 hidroksi vitamin D düzeyi ve ilişkili faktörlerin retrospektif olarak değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: D vitamini, iskelet sistemi başta olmak üzere metabolizma üzerindeki düzenleyici etkileri nedeniyle önemli bir role sahiptir. Bu çalışmada 25 hidroksi vitamin D (25(OH)D) düzeylerini etkileyen cinsiyet, yaş, mevsim gibi faktörler parathormon (PTH) ve kalsiyum değişimleri ile birlikte retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Hastanesi'nde 1 Ocak 2022-31 Aralık 2022 tarihleri arasında 25(OH)D düzeyi bakılan 18 yaş üstü 12484 olgu çalışmaya dahil edildi. Eş zamanlı PTH ve kalsiyum bakılan 1912 olgu da değerlendirildi. Bu olgular cinsiyet, yaş ve 25(OH)D'nin bakıldığı mevsim gruplarına göre kategorize edilerek gruplar arasında 25(OH)D, PTH ve kalsiyum düzeyleri karşılaştırıldı. Ayrıca 25(OH)D düzeyi ile diğer parametrelerle arasındaki korelasyon incelendi. Bulgular: 25(OH)D düzeyleri taranan 12484 olgunun 9578'i (%76,7) kadın, 2906'sı (%23,3) erkekti. 25(OH)D düzeyleri kadın ve erkeklerde benzerdi (p=0,058). D vitamininin mevsimsel farklılıkları değerlendirildiğinde 25(OH)D düzeyleri kış aylarında yaz aylarına göre düşük bulundu (p<0,001). 25(OH)D düzeyleri 65 yaş altı grupta 65-74 ve 75 yaş üstü gruplara göre daha düşüktü (p<0,001). PTH düzeyi kadınlarda erkeklere göre daha yüksek (p=0,002); 65 yaş altı, 65-74 yaş ve 75 yaş üstü gruplar karşılaştırıldığında yaş grubu arttıkça daha yüksek (p<0,001) bulundu. 25(OH)D ile kalsiyum arasında zayıf düzeyde pozitif, PTH arasında ise zayıf düzeyde negatif bir korelasyon bulundu. Sonuç: Bu çalışmada bir yıllık sürede hastanemizde bakılan 25(OH)D düzeylerinin önemli bir oranının kadınlarda bakıldığı tespit edilmiştir. PTH'nin kadınlarda ve yaşlı gruplarda daha yüksek bulunmasına rağmen, 25(OH)D düzeylerinin kadınlarda ve erkeklerde eşit ve yaşlı gruplarda yüksek olması yaşlı grupların daha fazla D vitamini takviyesi veya tedavisi alıyor olabileceğini düşündürmektedir.