Ülseratif kolit ve crohn hastalığı aktivitive indeksi ile anksiyete, depresyon arasındaki ilişki

İnflamatuvar barsak hastalığı; Ülseratif Kolit (ÜK) ve Crohn Hastalığını (CH) içeren idiopatik ve kronik bir barsak enflamasyonu olup, remisyon ve relapslarla seyreder. Yapılan çalışmalarda, hastalığın kronik bir seyir izlemesi, hastalarda hastalığın her an aktive olabileceği endişesinin olması ve ileride cerrahi müdahalelere maruz kalabileceği düşüncesinin olması; yoğun anksiyete duygularının yaşanmasına ve gelecekle ilgili düşüncelerinde karamsar bir tutum sergilemelerine neden olmaktadır. Bu çalışmada İBH'lı hastalarda anksiyete ve depresyon skorlarının değerlendirilmesi, ÜK ve CH arasındaki farkların, depresyon ve anksiyete üzerindeki etkilerinin araştırılarak bilimsel literatüre katkıda bulunması amaçlanmıştır. Çalışmamıza KTÜ Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Gastroenteroloji Bölümü, servis ve polikliğine başvuran İBH tanılı 90 hasta (50 ÜK ve 40 CH) alındı. Tüm hastaların; hastalık süresi, ek hastalıkları, kullandıkları ilaçlar, yaşadıkları yer, doğum tarihi, medeni hali, barsak operasyonu geçirip geçirmediği, aile öyküsü, meslekleri, hastalığın ekstraintestinal tutulumları olup olmadığı sorgulandı. ÜK hastalarının aktivite indeksleri "Truelowe Witts Skalası"na göre, CH hastalarının aktivite indeksi "Crohn Hastalığı Aktivite İndeksi"ne (CHAI) göre hesaplandı. Tüm hastalara "Beck Ansiyete Ölçeği" ve "Beck Depresyon Ölçeği" uygulandı. Araştırmaya katılan hastalarda; ek hastalığı olan İBH olgularında, CH olgularının 45 yaş ve üzeri olanlarında ve infliksimab tedavisi almayan Crohn hastalarında anksiyetede anlamlı yükseklik saptandı. Çalışmaya katılan CH olgularında hastalık aktivitesindeki artış ile depresyon arasındaki ilişki istatistik olarak anlamlı bulundu. Çalışmamızın sonuçlarına göre; hastalığın aktif döneminde hastalarda anksiyete ve depresyon tablosu ortaya çıkabilir. Bu sebeple özellikle İBH polikliniği olan merkezlerde İBH hastalarına, hastalık tanısı konulduktan sonra, anksiyete ve depresyon ölçeklerinin rutin olarak uygulanmasının ve ölçeklerde anksiyete ve depresyon sınır değerlerinin üzerinde puan alan hastaların psikiyatri hekimine yönlendirilmelerinin uygun olacağı düşünülmektedir. Son yıllarda yapılan çalışmalarda barsak mikrobiatasındaki bozulmanın (disbiozis) İBH hastalarında anksiyete ve depresyona neden olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmada hastalık aktivite indeksi yüksek olan vakalarda daha yüksek oranda anksiyete ve depresyon görülmesinde İBH'a bağlı olarak gelişen disbiozisin de etkisi olabileceği düşünüldü. Çalışmamız az sayıda hastayı içeren, prospektif bir çalışmadır. Güncel klinik uygulamayı etkileyebilecek kesin sonuçların ortaya çıkarılması için daha çok sayıda hasta içeren prospektif çalışmaların yapılması uygundur.